Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Sudan Tarım ve Sulama Bakanı İsmet Guraşi, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünde 16. Dönem Türkiye-Sudan Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) Toplantı Tutanağı İmza Töreni'ne katıldı. Yumaklı, burada yaptığı konuşmada, Türkiye ile Sudan arasındaki ilişkilerin sadece ortak coğrafyaya değil, sarsılmaz tarihi bağlara ve derin gönül birliğine dayandığını vurguladı. Sekiz yıl aradan sonra bu toplantıyı gerçekleştirmenin son derece kıymetli olduğunu ifade etti.
KEK'in stratejik önemi
Yumaklı, KEK'in ticaret, yatırım, tarım, enerji, sağlık ve eğitim gibi stratejik alanlarda temel icra platformu olduğuna dikkat çekerek, "İnanıyorum ki bu toplantıda aldığımız kararlar, önümüzdeki dönemdeki ilişkilerimize yeni bir ivme kazandıracak, halklarımız arasındaki kardeşlik bağlarını güçlendirecektir" dedi.
Ticaret hacminde büyüme
Türkiye ile Sudan arasındaki ticari ilişkilerin son yirmi yılda önemli gelişim kaydettiğini belirten Yumaklı, "2003 yılında 71 milyon dolar seviyesinde olan ikili ticaret hacmimiz, 2022 yılında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşarak 680 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Ancak Sudan'daki mevcut koşulların etkisiyle 2025 yılı itibarıyla 390 milyon dolara gerilemiştir" ifadelerini kullandı. Sudan'da kalıcı istikrarın sağlanması ve ekonomik normalleşme sürecinin hız kazanmasıyla ticaretin yeniden artış eğilimine gireceğine inandıklarını söyledi.
2 milyar dolar hedefi
Yumaklı, ikili ticaret hacminin orta vadede 2 milyar dolar seviyesine çıkarılması hedefinin ulaşılabilir olduğunu belirterek, "Bu çerçevede, Türkiye ile Sudan arasında imzalanmış olan Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması ile Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi büyük önem taşımaktadır" dedi.
Yatırım ve müteahhitlik potansiyeli
Sudan'ın Türk yatırımcıları ve müteahhitlik firmaları açısından önemli potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Yumaklı, "Sudan'daki yatırımlarımızın yaklaşık 300 milyon dolar seviyesine ulaştığını değerlendiriyoruz. Türk müteahhitlik sektörü, bugüne kadar üstlendiği 3 milyar dolar değerindeki 90'ı aşkın projeyle, iki ülke arasındaki ekonomik ortaklığın en somut göstergelerinden biri olmuştur" şeklinde konuştu. Önümüzdeki dönemde tarım, enerji, telekomünikasyon, savunma sanayi, gıda güvenliği ve modern sulama teknolojileri gibi stratejik alanlarda ortak projeler geliştirileceğini belirtti.
Tarım, sağlık ve insani işbirliği
Yumaklı, Sudan ile ilişkilerin tarım, sağlık, eğitim ve insani işbirliği gibi alanlarda da ilerletilmesine büyük önem verdiklerini belirterek, "Tarım, su, hayvancılık ve ormancılık alanlarında işbirliğimizin yasal zeminini oluşturan 5 adet anlaşmamız mevcut. Her iki taraf, sürdürülebilir ekonomik kalkınmanın desteklenmesinde ve ikili ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesinde tarım, sulama ve gıda güvenliği alanlarındaki işbirliğinin stratejik öneminin farkında olarak hareket ediyor" ifadelerini kullandı.
TİKA ve insani yardımlar
TİKA ofisinin Port Sudan'da Aralık 2024 itibarıyla faaliyetlerine yeniden başladığını anımsatan Yumaklı, "Yürüttüğümüz cami ve kültür varlığı restorasyonunun yanı sıra Kalakla Türk Hastanesinin tadilatını da tamamladık. Önümüzdeki dönemde de şartlar elverdiği ölçüde, Sudan halkının yanında olmaya, yaraları beraber sarmaya gayret edeceğiz" dedi.
Sudanlı Bakan Guraşi'nin değerlendirmeleri
Sudanlı Bakan Guraşi ise konuşmasında Türkiye ile Sudan arasındaki ilişkilerin derinliğini ve işbirliğini vurguladı. Her iki ülke arasında ekonomik ve siyasi alanda ortaklıkların geliştirilmesi için önemli fırsatlar sunulduğuna işaret eden Guraşi, Türkiye'nin destekleyici tutumunu takdir ederek tarım, enerji, madencilik ve altyapı gibi alanlarda işbirliğinin genişlemesi gerektiğinin altını çizdi. Toplantının, iki ülkenin stratejik işbirliğini güçlendirme ve ortak çıkarlar doğrultusunda daha fazla koordinasyon sağlama amacı taşıdığını söyledi.
