Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ekonomik ilişkiler yeni bir döneme giriyor. Tarihi ve kültürel bağlarla desteklenen ticari ortaklık, son yıllarda ulaştırma, altyapı, enerji, turizm, sanayi ve lojistik alanlarında yapılan yatırımlarla ekonomik işbirliğine dönüşmüş durumda. İki ülke arasındaki rakamlar, ekonomik ilişkilerin geldiği noktayı gözler önüne seriyor. Yaklaşık 25 yıl önce imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın ardından yıllık ticaret hacmi yaklaşık 100 milyon dolardan 1 milyar dolar seviyesine ulaştı. Böylece iki ülke arasındaki ticaret son çeyrek yüzyılda yaklaşık 10 kat büyüdü.
Ticaretin Yeni Rotası
Son dönemde küresel ticarette yaşanan gelişmeler, alternatif ulaştırma koridorlarının önemini artırdı. Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu'da yaşanan gerilimler ve küresel lojistikteki kırılganlıklar, ülkeleri yeni ticaret güzergahları oluşturmaya yöneltti. Türkiye bu süreçte Avrupa ile Asya arasında önemli bir lojistik merkez olarak konumunu güçlendiriyor. Doğu-Batı ekseninde Orta Koridor'un en önemli ülkelerinden biri olan Türkiye, alternatif ticaret yollarını güçlendirmek amacıyla büyük ölçekli yatırımlar gerçekleştiriyor.
120 Km Demiryolu
Bu kapsamda İstanbul'da Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçecek yaklaşık 120 kilometrelik demir yolu hattı için Dünya Bankası liderliğinde altı uluslararası finans kuruluşundan 6 milyar 750 milyon dolarlık finansman sağlandı. Bunun yanında Körfez bölgesini Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayacak Kalkınma Yolu Koridoru da bölgesel ticarette yeni bir alternatif oluşturacak projeler arasında yer alıyor. Kuzey Makedonya ise Pan-Avrupa ulaşım koridorları üzerindeki stratejik konumu sayesinde Balkanlar'ın lojistik merkezlerinden biri olmayı hedefliyor. Özellikle Koridor 8 ve Koridor 10 projeleri tamamlandığında, bölgesel ticaretin önemli ölçüde hız kazanması bekleniyor.
Lojistikten Enerjiye Yeni Fırsatlar
Ekonomik ilişkiler yalnızca klasik ticaret başlıklarıyla sınırlı değil. Kuzey Makedonya'nın elektrikli ekipmanlar, kimya ve tekstil sektörlerindeki üretim kapasitesi, Avrupa tedarik zincirlerini çeşitlendirmek isteyen Türk şirketleri açısından önemli fırsatlar sunuyor. Ülkenin Serbest Ekonomik Bölgeleri ve gelişen kara ile demir yolu altyapısı da üretim ve lojistik yatırımları için avantaj sağlıyor. Enerji sektörü ise iş birliğinin yeni başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Kömürden uzaklaşarak yenilenebilir enerjiye geçiş sürecindeki Kuzey Makedonya'nın güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarında Türk şirketlerinin deneyiminden yararlanması bekleniyor. Yeşil dönüşüm ve enerji verimliliği projeleri de iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin yeni alanları arasında gösteriliyor.
4 Bin Türk Şirketi Bulunuyor
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin en önemli ayaklarından birini doğrudan yatırımlar oluşturuyor. Bugün Kuzey Makedonya'da tamamı Türk sermayeli veya ortaklık yapısıyla faaliyet gösteren yaklaşık 4 bin Türk şirketi bulunuyor. Bu şirketler bankacılık, hizmetler, turizm, sanayi, madencilik, sağlık ve üretim sektörlerinde faaliyet gösterirken binlerce kişiye istihdam sağlıyor. Türk yatırımcılar, yabancı sermayeli şirket sayısı bakımından ülkede ilk sırada yer alırken, yatırım hacmi açısından da en büyük yatırımcı ülkeler arasında bulunuyor. Bankacılık sektöründe ise Türk sermayeli kuruluşlar yaygın şube ağları ve yüzlerce çalışanıyla önemli bir pazar payına sahip durumda.
2 Milyar Dolarlık Proje Üstlenildi
Ekonomik iş birliğinin bir diğer önemli ayağını Türk müteahhitlik sektörü oluşturuyor. Bugüne kadar Türk müteahhitlik firmaları Kuzey Makedonya'da yaklaşık 2 milyar dolar değerinde projeler üstlendi. Altyapı ve üstyapı yatırımları kapsamında toplam 45 proje başarıyla tamamlandı. Yeni dönemde Avrupa Birliği'nin Batı Balkanlar Büyüme Planı çerçevesinde Kuzey Makedonya'ya sağlanacak yaklaşık 750 milyon euroluk finansman da Türk şirketleri için yeni fırsatlar oluşturabilir. Özellikle otoyollar, demir yolları, enerji yatırımları ve şehir altyapıları bu süreçte ön plana çıkacak alanlar olarak değerlendiriliyor.
Turizm ve Ulaşımda Güçlü Bağlar
Ekonomik ilişkilerin gelişmesinde ulaşım ve turizm de önemli rol oynuyor. Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki yoğun hava trafiği, iki ülke arasındaki ticaret ve turizm hareketliliğini destekliyor. Türk turistler Balkanlar'da en fazla Kuzey Makedonya'yı tercih eden ziyaretçiler arasında yer alırken, Kuzey Makedonya'ya gelen yabancı turistler içinde de Türk ziyaretçiler ilk sıralarda bulunuyor.
