Bakan Şimşek'ten Kritik Açıklama: Eşel Mobil Vatandaşı Korudu
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, son dönemdeki ABD-İsrail-İran hattındaki çatışmaların küresel ekonomi üzerindeki yıkıcı etkilerini detaylandırdı. Brent petrol fiyatlarının yüzde 40'tan fazla, doğal gaz fiyatlarının ise yüzde 56'dan fazla arttığı bu zorlu süreçte, Türkiye'nin eşel mobil sistemiyle vatandaşlarını koruduğunu vurguladı.
Küresel Enerji Krizi ve Türkiye'nin Konumu
Şimşek, bir televizyon programında yaptığı açıklamada, savaşın dünyanın en kritik enerji ve ticaret koridorlarından biri olan Hürmüz Körfezi'nde cereyan ettiğine dikkat çekti. "Bu bölge, küresel petrol tedarikinin neredeyse beşte birini karşılıyor. Tedarik zincirlerinde ciddi bir kırılma yaşanıyor" ifadelerini kullandı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin kalıcı hale gelmesi durumunda, küresel enflasyonun olumsuz etkileneceğini belirten Bakan, şunları ekledi:
- Jet yakıtı fiyatlarındaki artış neredeyse yüzde yüze yakın.
- Hem Kızıldeniz hem de Hürmüz Körfezi'nde eş zamanlı aksaklıklar yaşanıyor.
- Asya'dan Avrupa'ya ve Avrupa'dan Asya'ya uzanan sevkiyat süreleri önemli ölçüde uzadı.
Proaktif Tedbirler ve Piyasa Etkileri
Çatışmaların başlamasının hemen ardından Finansal İstikrar Kurulu'nu toplayarak senaryo analizleri yaptıklarını anlatan Şimşek, piyasaların sağlıklı işlemesi için proaktif tedbirler aldıklarını açıkladı. "Aldığımız önlemler sayesinde savaşın piyasalarımıza yansımasını sınırlandırdık" dedi.
Bakan, Endonezya, Güney Kore ve Güney Afrika gibi ülkelerin borsalarında yüzde 10 ve üzerinde düşüşler yaşanırken, Türkiye'de bu oranın yüzde 5,5 ile sınırlı kaldığını vurguladı. Ancak, çatışmanın yarattığı belirsizlik ortamında ikincil piyasadaki tahvil faizlerinin ve risk primlerinin yükseldiğini de kabul etti.
Eşel Mobil Sisteminin Hayati Rolü
Petrol, doğal gaz ve petrokimya ürün fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki olumsuz etkisine karşı eşel mobil sistemini devreye aldıklarını belirten Şimşek, bu sistemin olmaması durumunda yakıt fiyatlarının çok daha yüksek olacağını açıkladı.
- Eşel mobil uygulanmasaydı, Ankara'da mazotun litresi 83 lira 10 kuruş olacaktı.
- Mevcut sistem sayesinde mazot fiyatı 67 lira 10 kuruş seviyesinde tutuldu.
- Benzin fiyatı ise 62 lira 30 kuruş yerine, 71 lira 11 kuruş olacaktı.
"Bunu niye yaptık? Tabii ki vatandaşımıza yansımaları sınırlamak istedik. Bunun geçici olduğuna inanıyoruz. Kalıcı olursa bu sürdürülebilir değil" diyen Şimşek, sistemin bütçe üzerinde önemli bir etkisi olduğunu da sözlerine ekledi.
Ekonomik İlişkiler ve Turizm Gelirleri
Bakan Şimşek, bölgeye ihracatın yaklaşık 30 milyar dolar, bölgeden ithalatın ise yaklaşık 19 milyar dolar düzeyinde olduğunu açıkladı. Ayrıca, bölgeden gelen turist sayısının yaklaşık 10 milyon kişiye, turizm gelirlerinin ise 10 milyar dolar civarına ulaştığını belirtti.
Merkez Bankası'nın döviz ve TL likiditesini yönetmek üzere önemli adımlar attığını, TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerinin başlatıldığını ifade eden Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu'nun da spekülatif hareketlere karşı tedbirler aldığını ve borsada açığa satışı geçici olarak yasakladıklarını söyledi.
