Uluslararası Hidroelektrik Derneği (IHA) tarafından yayımlanan "2026 Dünya Hidroelektrik Görünümü" raporu, küresel kurulu hidroelektrik kapasitesinin 2025 yılı sonu itibarıyla 1469 gigavat (GW) seviyesine ulaştığını ortaya koydu. Bu rakam, hidroelektriğin dünyanın en büyük yenilenebilir elektrik kaynağı olma konumunu pekiştiriyor. Raporda, sektörün enerji güvenliği ve egemenliği arayışında yeni bir stratejik döneme girdiği vurgulanıyor.
Pompalı Depolamada Tarihi Rekor
Geçen yıl, pompalı depolamalı hidroelektrik (PSH) projeleri için bir dönüm noktası oldu. Küresel PSH kapasitesi ilk kez 200 GW barajını aşarak 201 GW'a ulaştı. Yıl boyunca devreye alınan toplam 28 GW'lık yeni kapasitenin 11,7 GW'ını PSH projeleri oluşturdu. Bu, bugüne kadar kaydedilen en yüksek yıllık pompalı depolama artışı olarak kayıtlara geçti. Geleneksel hidroelektrik kapasitesi ise 1269 GW olarak kaydedildi.
Küresel Elektrik Üretimindeki Payı
Sektör, geçen yıl toplam 4 bin 95 teravatsaat (TWh) elektrik üreterek küresel talebin yaklaşık yüzde 14'ünü karşıladı. Bu üretim miktarı, rüzgar ve güneş enerjisinin toplam üretimine eş değer seviyede. Hidroelektrik kullanımı sayesinde yıllık 2,2 milyar ton karbondioksit emisyonunun önüne geçildi. Rapora göre, toplam boru hattı kapasitesi 1127 GW olarak kayıtlara geçerken, bunun 400 GW'tan fazlası halihazırda inşaat halinde bulunuyor.
Veri Merkezleri İçin Kritik Rol
Pompalı depolama kapasitesinin gelecek 10 yılda ikiye katlanması beklenirken, veri merkezlerinin hızla artan enerji ihtiyacı sektör için yeni bir büyüme alanı oluşturuyor. 2024'te 415 TWh olan veri merkezi tüketiminin 2030'da 945 TWh'ye çıkacağı ve kesintisiz düşük karbonlu güç sağlayan hidroelektriğin bu alanda kritik rol oynayacağı öngörülüyor. Raporda, hidroelektriğin sadece bir elektrik kaynağı değil, aynı zamanda frekans kontrolü, gerilim desteği ve "black-start" (kendi başına devreye girme) yetenekleriyle modern şebekelerin esneklik merkezi haline geldiği vurgulanıyor.
Ülkelerin Performansı
Rapora göre, Çin 4,7 GW geleneksel ve 7,5 GW pompalı depolama ilavesiyle küresel liderliğini sürdürdü. Etiyopya, 5,15 GW kapasiteli Büyük Etiyopya Rönesans Barajı'nın tamamlanmasıyla Afrika'nın en büyük güç istasyonuna sahip oldu. Hindistan ise 4,2 GW'lık artışla Rusya'yı geride bırakarak dünyanın en büyük 5. hidroelektrik gücü haline geldi.
Türkiye Dünyada 9., Avrupa'da 2. Sırada
Raporda yer alan ülke bazlı veriler, Türkiye'nin hidroelektrik alanında küresel ve bölgesel bir güç olduğunu teyit etti. Türkiye, toplam kurulu gücünü yaklaşık 32 bin 294 megavat (MW) seviyesine taşıdı. Bu kapasiteyle Türkiye, Avrupa kıtasında Norveç'in (34 GW) hemen ardından en büyük ikinci hidroelektrik gücü olma unvanını sürdürdü. Dünya genelindeki sıralamada ise Türkiye; Çin, Brezilya, ABD, Kanada, Hindistan, Rusya, Japonya ve Norveç'in ardından dünyanın en büyük 9. hidroelektrik kapasitesine sahip ülkesi olarak kayıtlara geçti.
