Küresel piyasalarda geçen hafta ABD'de açıklanan zayıf istihdam verileri, Fed'in faiz artırım beklentilerini zayıflatırken, yatırımcıların odağı gelecek hafta açıklanacak enflasyon verilerine kaydı. ABD'de tarım dışı istihdam temmuzda 23 bin kişi azaldı ve bu durum iş gücü piyasasının ivme kaybettiğine dair endişeleri güçlendirdi.
Zayıf İstihdam Verileri Fed Beklentilerini Törpüledi
ABD'de ADP özel sektör istihdamının beklentilerin altında kalmasının ardından tarım dışı istihdamın da azalması, ülkede iş gücü piyasasının yavaşladığına işaret etti. Piyasa beklentileri tarım dışı istihdamın 85 bin kişi artacağı yönündeyken, gerçekleşen veri 23 bin kişilik düşüşle büyük bir sürpriz oluşturdu. Özel sektör istihdamı da temmuzda 44 bin kişi artarak tahminlerin altında kaldı.
Bu gelişmeler, yıl sonuna kadar Fed'in faiz artırımı beklentilerini önemli ölçüde azalttı. Eylül veya ekim ayında faiz artışı ihtimali belirgin şekilde düşerken, aralık toplantısında olası bir faiz artışı ihtimali yüzde 85 ile fiyatlanıyor. Analistler, haziran ayında başlayan Dünya Kupası organizasyonunun hizmet sektöründe istihdamı desteklediğini, turnuvanın temmuzda sona ermesiyle bu etkinin ortadan kalktığını belirtti.
Orta Doğu'da Anlaşma Umutları Risk İştahını Artırdı
Öte yandan Orta Doğu'da yeni bir anlaşma sağlanabileceği umutları da fiyatlamalarda etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump, İran'la devam eden müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında bir anlaşma sağlanabileceğini açıkladı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da 14 Haziran'da varılan mutabakatın uygulanmasını desteklediklerini söyledi.
Bu gelişmeler pay piyasalarında risk iştahını artırırken, gözler gelecek hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi. Analistler, enflasyonda olası bir yavaşlamanın Fed'in şahin beklentilerini daha da zayıflatabileceğini ve veri öncesinde piyasalarda oynaklığın artabileceğini belirtti. Financial Times'ın haberine göre, Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyon verilerinin yüksek çıkması durumunda eylül toplantısında faiz artırmaya hazır olduğunu ifade etti.
Fed Yetkililerinden Karışık Sinyaller
ABD Başkanı Donald Trump, faiz kararları sürecinin tamamen olmasa da kısmen Fed Başkanı Warsh'a bağlı olduğunu söyledi. Geçen hafta Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, son toplantıda faiz artışı yönünde oy kullanan Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, merkez bankasının faiz oranlarını yavaş yavaş yükseltmeye başlaması gerektiğini düşündüğünü belirtti. Kashkari, "Faiz oranlarında dramatik bir artış çağrısında bulunmuyorum." dedi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook da enflasyonun yavaşlamaması halinde faiz artırılmasına hazır olduğu mesajını verdi.
Bu gelişmelere paralel olarak, bilanço sezonunda şirketlerin açıkladığı finansal sonuçlar da piyasaları yönlendirdi. Halka arzının ardından ilk bilançosunu açıklayan SpaceX'in ikinci çeyrek geliri yıllık bazda yüzde 92 artışla 7,81 milyar dolara ulaştı.
Altın ve Gümüşte Sert Yükseliş
Bu gelişmeler ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 7 baz puan azalarak yüzde 4,65'e indi. Dolar endeksi haftalık bazda yüzde 0,3 düşüşle 99,5 seviyesine geriledi. Fed'in endişe edildiği kadar "şahin"leşmeyeceği beklentileri ve Trump'ın bankanın güvenilirliğini tehdit eden açıklamaları varlık fiyatlarında etkili oldu.
Değerli metallerden altın ve gümüş, son 28 haftanın en iyi performansını gösterdi. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 7,4 artarak 4 bin 342 dolardan, gümüşün onsu da yüzde 10,2 yükselişle 63,5 dolardan haftayı tamamladı. Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 7,8 değer kaybıyla 83,55 dolara geriledi.
New York Borsası Pozitif Seyretti
ABD'de pay piyasaları geçen hafta pozitif bir seyir izledi. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 3,58, Nasdaq endeksi yüzde 5,19 ve Dow Jones endeksi yüzde 2,96 yükseldi. Kurumsal tarafta Meta, geliştirdiği yapay zeka modelinin test aşamasında bir şirketi hacklediğini bildirdi. Bu gelişme, yapay zeka sistemlerinin denetimine yönelik endişeleri artırdı ve sektördeki yüksek değerleme risklerini yeniden gündeme getirdi.
Yazılım şirketi Palantir Technologies, ikinci çeyrek gelirinin yıllık bazda yüzde 93 artarak 1,9 milyar dolara ulaştığını açıkladı ve yıllık gelir tahminini yukarı yönlü revize etti. Veri depolama şirketi Western Digital ise bellek teknolojisine yönelik güçlü talep sayesinde gelirinin yüzde 44 arttığını, karının ise yaklaşık 11 katına çıktığını duyurdu.
Gelecek hafta salı ikinci el konut satışları, çarşamba enflasyon, perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma perakende satışlar ve Michigan tüketici güven endeksi verileri takip edilecek.
Avrupa Borsaları Alıcılı Seyretti
Avrupa borsaları geçen hafta pozitif bir seyir izlerken, gelecek hafta Avro Bölgesi'nde açıklanacak büyüme verileri yatırımcıların odağında olacak. Bölgede hızlanan bilanço sezonunda şirket finansallarının olumlu sinyaller vermesi risk iştahını canlı tuttu. Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI, temmuzda son 4,5 yılın en hızlı artışıyla 51,9 puana yükseldi. İngiltere'de ise imalat sanayi PMI temmuzda 51,9 puanla son 4 ayın en düşüğüne geriledi.
Makroekonomik verilerde, Avro Bölgesi'nde ÜFE haziranda aylık bazda yüzde 0,3 gerileyerek enflasyon korkularını yumuşattı. Perakende satışlar ise aylık bazda beklentilerin aksine yüzde 0,3 azaldı, yıllık bazda yüzde 0,7 arttı ancak tahminleri aşamadı. İngiliz enerji şirketi bp'nin ikinci çeyrek karı yıllık bazda yaklaşık yüzde 150 artarak 5,7 milyar dolara çıktı. Şirketin karındaki artışta Orta Doğu'daki savaş sonrası artan petrol fiyatları belirleyici oldu.
Bankacılık tarafında HSBC'nin vergi öncesi karı ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 80 artışla 10,1 milyar dolar oldu. Avrupa Birliği (AB), Rusya Merkez Bankası'nın dondurulan varlıklarından elde edilen 1,4 milyar avroluk gelirin Ukrayna'ya destek amacıyla kullanılacağını bildirdi.
Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,33, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,41, Almanya'da DAX endeksi yüzde 2,74 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 2,96 yükseldi. 10 Ağustos ile başlayacak haftada çarşamba Almanya'da enflasyon, perşembe İngiltere'de büyüme ve sanayi üretimi, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi, cuma Avro Bölgesi'nde büyüme verileri açıklanacak.
Asya'da Karışık Görünüm
Asya borsalarında geçen hafta karışık bir seyir öne çıktı. Teknoloji şirketlerine yönelik yüksek değerleme endişeleri ve yapay zeka denetimlerine ilişkin soru işaretleri yarı iletken sektöründe sert düşüşlere neden oldu. Yarı iletken ağırlıklı Güney Kore'deki Kospi endeksi düşüş serisini 7. haftaya taşıdı. Çin'de imalat sanayi PMI 50,9 ile beklentilerin altında kalarak ekonomik büyümeye yönelik endişeleri artırdı.
Japonya'da haziran ayı nihai imalat sanayi PMI 54,5 ile güçlü seyrini korudu. Bu durum, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) para politikasını ilave sıkılaştırabileceğine yönelik endişeleri artırdı. BoJ'un 15-16 Haziran toplantı tutanaklarında, üyelerin Orta Doğu'daki belirsizliklere dikkat çektiği ancak piyasa duyarlılığının yapay zeka ile ilgili firmaların güçlü performansı sayesinde iyileştiği görüşü paylaşıldı.
Japon yatırımcıların yabancı tahvil alımları 5 ay sonra artı tarafa geçti ve geçen ay 477,9 milyar yen (yaklaşık 3,2 milyar dolar) net yabancı tahvil alımı yapıldı. Dolar/yen paritesi haftayı yüzde 0,2 artışla 157,79 seviyesinde kapattı.
Bu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,10, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,85 değer kaybederken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,93, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,81 değer kazandı. Gelecek hafta pazartesi Japonya'da dış ticaret dengesi, perşembe Japonya'da ÜFE verileri takip edilecek. Salı günü Japonya'da piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.
Yurt İçinde Gözler Enflasyon Raporu'nda
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,39 yükselişle 13.779,39 puandan kapandı. Dolar/TL haftayı önceki kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,6982'den tamamladı.
Temmuz ayında enflasyonun beklentilerin altında gerçekleşmesinin ardından yeni haftada gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) düzenleyeceği yılın 3. Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısına çevrildi. TÜFE temmuzda aylık bazda yüzde 1,78, Yİ-ÜFE yüzde 1,52 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 31,75, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 27,83 oldu.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, temmuz itibarıyla yıllık ihracatın 278,6 milyar dolarla bugüne kadarki en yüksek seviyeye ulaştığını, temmuz ayı ihracatının ise 25,6 milyar dolarla en yüksek temmuz ayı ihracatı olarak kayıtlara geçtiğini bildirdi.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi sanayi üretimi, perşembe Enflasyon Raporu, ödemeler dengesi ve konut satışları, cuma TCMB piyasa katılımcıları anketi verileri takip edilecek.
