Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, 2026 yılının ilk yarısında 209 teşebbüs hakkında yaklaşık 17 milyar lira tutarında idari para cezası uygulandığını duyurdu. Küle, bu dönemde rekabeti bozucu davranışlara müdahale ederken piyasalarda kalıcı ve sürdürülebilir rekabet koşullarını güçlendirecek mekanizmaları hayata geçirdiklerini vurguladı.
Rekabet Kurumu'nun Öncelikleri ve Yaptırımlar
Küle, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, kurumun önceliğinin piyasalarda etkin ve sürdürülebilir rekabet koşullarının tesis edilmesine katkı sağlamak olduğunu belirtti. Rekabet otoritelerinin asli görevinin piyasaların rekabetçi yapısını güçlendirmek, pazara giriş engellerini azaltmak ve ekonomik etkinliği artıracak mekanizmaların sağlıklı işlemesine katkı sunmak olduğunu ifade eden Küle, uygulanan yaptırımların bu amaca ulaşmak için araçlardan yalnızca biri olduğunu söyledi.
Küle, soruşturmalar kapsamında alınan kararlara ilişkin bilgi vererek, 'Bu yılın ilk yarısında 209 teşebbüs hakkında yaklaşık 17 milyar lira tutarında idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı. Ancak bizim açımızdan bu dönemin en önemli çıktısı, rekabeti bozucu davranışlara müdahale ederken piyasalarda kalıcı ve sürdürülebilir rekabet koşullarını güçlendirecek mekanizmaları hayata geçirmiş olmamızdır' dedi.
Dijital Platformlar ve Tarım Sektöründe Önemli Adımlar
Küle, geleneksel sektörlerin yanı sıra dijital platformlar, ödeme sistemleri, iş gücü piyasaları ve teknoloji odaklı pazarlarda önemli kararlar aldıklarını belirtti. Dijitalleşme, veri ekonomisi ve yapay zeka gibi alanlardaki gelişmeleri yakından takip ederek analiz yöntemlerini ve uygulama kapasitesini sürekli geliştirdiklerini söyledi. Kurumun yalnızca ihlallere müdahale eden bir otorite olmadığına işaret eden Küle, rekabetçi piyasaların gelişimini destekleyen, yatırım ortamının güçlenmesine katkı sağlayan ve tüketici refahını merkeze alan bir politika kurumu olduklarını kaydetti.
Tarım sektörünün stratejik önemine dikkat çeken Küle, hibrit sebze ve meyve tohumları pazarında rekabete duyarlı bilgileri rakipleriyle paylaşan teşebbüslere toplamda 189 milyon lira idari yaptırım uyguladıklarını açıkladı. 'Tarla bitkileri tohumları pazarında yürüttüğümüz soruşturmayı da kararlılıkla sürdürüyoruz' dedi.
Teknoloji ve Dijital Platform Soruşturmaları
Küle, ocak-haziran döneminde teknoloji ve dijital platformlarla ilgili dosyaların öncelikli çalışma alanları arasında yer aldığını ifade etti. Google Play Store, Mastercard ve Visa soruşturmalarındaki kararların yenilikçiliği teşvik edeceğini ve tüketicilere daha rekabetçi hizmetler sunulmasına katkı sağlayacağını söyledi. Kast ajansları ve menajerlik alanında sonuçlandırdıkları soruşturmayla sektörde rekabetçi yapıyı güçlendirecek yapısal yükümlülükler tesis ettiklerini belirtti.
Halihazırda 47 soruşturma yürüttüklerini aktaran Küle, 'Dijital platformlardan eğitim hizmetlerine, iş gücü piyasalarından tarım ve gıda sektörüne kadar ekonominin birçok farklı alanındaki rekabetçi endişeleri kapsamlı şekilde değerlendiriyoruz' dedi.
Süt Soruşturmalarında Son Aşamaya Yaklaşıldı
Küle, bazı soruşturmalar kapsamında geçici tedbir kararları aldıklarını bildirdi. Endüstriyel dondurma ve yumuşak şeker sektörlerindeki soruşturmalarda satış noktalarında rakip ürünlere alan tahsis edilmesine yönelik geçici tedbirler uyguladıklarını anımsattı. Tarım ve gıda sektöründe yürütülen süt soruşturmalarında son aşamaya gelindiğini belirten Küle, 'Çiğ süt piyasasına ilişkin rekabetçi endişeler ile kamuoyunda 'süt karşılığı yem' olarak bilinen uygulamaya yönelik incelemelerimizi büyük ölçüde tamamladık. Bu dosyaların da önümüzdeki dönemde sonuçlandırılmasını öngörüyoruz' ifadelerini kullandı.
Küle, çalışmaların ortak noktasının rekabeti yalnızca ihlaller ortaya çıktıktan sonra müdahale edilen bir alan olarak değil, üretimi, yatırımı, yenilikçiliği ve tüketici refahını destekleyen temel bir ekonomi politikası aracı olarak görmek olduğunu vurguladı.
Birleşme ve Devralmalarda Denge
İzin verilen her birleşme ve devralma işleminin yatırım ortamının desteklenmesi ile rekabetçi piyasa yapısının korunması arasında hassas bir denge gözetilerek değerlendirildiğine dikkat çeken Küle, bu anlayış doğrultusunda Getir'in belirli faaliyetlerinin Uber tarafından devralınması işlemine, Uber'in Türkiye'ye 500 milyon dolar yatırım taahhüdünü içeren kapsamlı paket çerçevesinde izin verdiklerini anımsattı.
Küle, yılın ikinci yarısında hem geleneksel sektörlerde hem de dijital ekonomide rekabetin etkin şekilde korunmasına yönelik çalışmaları sürdüreceklerini belirterek, hakim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin dosyaların gelecek dönemde uygulama gündemlerinde daha fazla yer tutacağını öngördüklerini söyledi. Veri, ağ etkileri, algoritmalar ve yapay zeka destekli iş modellerinin pazar gücünün oluşumunu ve kullanılma biçimini değiştirdiğine işaret eden Küle, rekabet hukukunun da değişen piyasa koşullarına uyum sağlayacak şekilde gelişmesi gerektiğini ifade etti.
Küle, yapay zeka temelli ekonomik analiz modellerini uygulama süreçlerine daha etkin entegre ederek başta ihale piyasaları olmak üzere rekabet riski taşıyan sektörlerde proaktif denetim anlayışını güçlendireceklerini belirtti. 'Amacımız, rekabet ihlallerine yalnızca sonradan müdahale eden değil, riskleri önceden tespit ederek önleyici politika ve uygulamaları hayata geçiren bir rekabet otoritesi olmaktır' dedi.
