Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK), topladığı primlerin yüzde 25'i oranında her ay yapılan devlet katkısı uygulaması 1 Ağustos 2026 itibarıyla sona eriyor. Devlet katkısı yerine SGK'nın gelir ve giderleri arasındaki fark, merkezi yönetim bütçesinden karşılanacak. Bu değişiklik SGK'nın açığının daha yüksek görünmesine neden olacak ancak devletin kasasından çıkan para miktarı değişmeyecek.
Devlet Katkısı Uygulaması ve Kaldırılması
2006 yılında SSK, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı birleştirilerek SGK çatısı altında toplandı. Aynı yıl çıkarılan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile SGK'nın topladığı primlerin dörtte biri oranında devlet katkısı öngörüldü. Devlet, her ay tahsil ettiği malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası priminin dörtte biri kadar SGK'ya katkı yapıyordu. Bu tutar, talep tarihini takip eden 15 gün içinde Hazine tarafından SGK'ya ödeniyordu.
Anayasa Mahkemesi'nin memurlarla ilgili maddeleri iptal etmesi nedeniyle kanun ilk kez 2008 yılında uygulandı ve devlet katkısı da aynı yıl başladı. Geçen hafta AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulan torba kanun teklifinde, devlet katkısının sona erdirilmesi düzenlemesi yer aldı. Buna göre, Kanunun 81'inci maddesinin başlığındaki "ve Devlet katkısı" ibaresi çıkarılacak ve ilgili fıkra madde metninden silinecek. Düzenleme 1 Ağustos 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.
Gerekçe ve Etkileri
Teklifin gerekçesinde, SGK'nın merkezi yönetim bütçesi dışında yer alan bir kamu kurumu olduğu, gelirlerinin sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası prim gelirlerinden, giderlerinin ise emekli aylıkları ve sağlık giderlerinden oluştuğu vurgulandı. "Kurumun gelirlerinin giderlerini karşılaması esastır" denilen gerekçede, gelirlerin giderleri karşılamaması halinde nakit açığının merkezi yönetim bütçesinden karşılandığı belirtildi. Bu transferlerin iki kalemden oluştuğu: devlet katkısı ve açık finansmanı. Düzenlemeyle aynı mahiyetteki ödemelerin tek kaleme indirilerek sadeleştirilmesi ve bütçe kalemlerinin izlenebilirliğinin artırılması amaçlanıyor.
Devlet katkısı bugüne kadar SGK'nın doğal gelir kalemi kabul ediliyordu ve sosyal güvenlik sisteminin açığı hesaplanırken SGK'nın gelirlerinin daha yüksek görünmesini sağlıyordu. Katkının kaldırılmasıyla SGK'nın açığı daha yüksek görünecek ancak devletten çıkan para miktarı değişmeyecek. Devlet katkısı adı altında yapılan ödemeler artık açığı kapatmak için yapılan finansman kaleminde gösterilecek.
Rakamlarla Durum
Sosyal Güvenlik Kurumu, devlet katkısı sayesinde onlarca yıl sonra ilk kez 2025 yılında gelir fazlası verdi. SGK'nın gelirleri giderlerini 35,7 milyar lira aştı. 2025 yılında toplam gelir 5 trilyon 599 milyar TL olurken, bunun 888,7 milyar lirası devlet katkısından oluştu. Devlet katkısı kaldırılmış olsaydı, SGK 2025 yılında 35,7 milyar lira fazla vermek yerine 852,9 milyar lira açık verecekti. 2026 yılının ocak-nisan döneminde ise SGK 85,2 milyar lira açık verdi. Emeklilik ve sağlık harcamaları 2 trilyon 284,6 milyar lira olurken, gelirler 2 trilyon 199,4 milyar lirada kaldı. Bu gelirlerin 209,5 milyar lirası devlet katkısıydı. Katkı olmasaydı dört aylık açık 294,8 milyar liraya ulaşacaktı.
