Dünyanın en büyük petrol ihracatçılarından Suudi Arabistan, yılın ilk çeyreğinde bütçe açığında rekor bir artış yaşadı. Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, bütçe açığı 125,7 milyar riyale (yaklaşık 33,5 milyar dolar) yükseldi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre iki kattan fazla bir artışa işaret ediyor.
Petrol Gelirleri Düşüşte, Harcamalar Yükselişte
Verilere göre, toplam kamu harcamaları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20 artarak 386,7 milyar riyal oldu. Buna karşın petrol gelirleri yüzde 3 azalarak 144,7 milyar riyale geriledi. Petrol dışı gelirlerde ise yalnızca yüzde 2'lik sınırlı bir artış kaydedildi. Bütçe açığı, 2025'in son çeyreğine göre de yaklaşık üçte bir oranında yükseldi.
Hedeflerin Üzerinde Açık
Suudi yetkililer Aralık ayında 2026 yılı tamamı için 65 milyar riyal (17 milyar dolar) bütçe açığı öngörmüştü. Ancak ilk çeyrekte oluşan tablo, yıl sonu hedeflerinin aşılabileceğine işaret ediyor. Ekonomistler, mevcut trendin devam etmesi halinde açığın daha da büyüyebileceği uyarısında bulunuyor.
Harcamalarda En Büyük Artış Ekonomik Kaynaklarda
Sektörel bazda incelendiğinde, kamu harcamalarındaki en büyük artış yüzde 52 ile ekonomik kaynaklar kaleminde gerçekleşti. Genel harcamalar yüzde 46 artarken, askeri, altyapı ve ulaştırma harcamalarında da yüzde 26'lık yükseliş görüldü. Bu durum, Suudi Arabistan'ın Vizyon 2030 programı kapsamında yaptığı büyük yatırımların maliyetini yansıtıyor.
Hürmüz Boğazı Krizi Etkili Oldu
Petrol gelirlerindeki düşüşte, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın fiilen durma noktasına gelmesi önemli rol oynadı. Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazda, İran'ın tehditleri nedeniyle deniz trafiği iki aydan uzun süredir aksıyor. Suudi Arabistan, ihracatının bir kısmını Yanbu Limanı üzerinden Doğu-Batı Petrol Boru Hattı aracılığıyla yönlendirse de, bu durum gelir kaybını tamamen telafi edemedi.
ABD Operasyonu Askıya Alındı
Öte yandan, eski ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı hedefleyen 'Project Freedom' adlı askeri operasyonu başlatmasından 48 saatten kısa süre sonra askıya aldı. Trump, kararın gerekçesi olarak İran ile barış anlaşmasına yönelik 'önemli ilerleme' sağlanmasını gösterdi. Ancak bu durum, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatındaki belirsizliği ortadan kaldırmadı.
Petrol Gelirlerine Yüksek Bağımlılık
Suudi ekonomisi büyük ölçüde petrol gelirlerine dayanıyor. Ülkenin ham petrol ve petrol ürünleri satışları, 2025 yılında devlet gelirlerinin yarısından fazlasını oluşturarak 606,5 milyar riyal katkı sağlamıştı. Mevcut gelişmeler ise bu bağımlılığın bütçe dengesi üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlar, Suudi Arabistan'ın ekonomik çeşitlendirme çabalarını hızlandırması gerektiğini vurguluyor.
