Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Erzurum'da iş insanları ve akademisyenlerle bir araya geldiği toplantıda, politika faizindeki gerilemenin piyasa faizlerine yansıdığını belirterek, enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin kredi ve tahvil faizlerini düşürdüğünü söyledi.
Reel Sektörle Güçlü İletişim
Karahan, Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası'nda (ETSO) düzenlenen "Para Politikası ve Makroekonomik Görünüm" toplantısında yaptığı konuşmada, reel sektörle güçlü bir iletişim içinde olduklarını ifade etti. 2013'ten bu yana farklı sektör ve ölçeklerden firmalarla yüz yüze görüşmeler yaptıklarını aktaran Karahan, "2026'da Erzurum ve bölge illerinde 132, son 5 yılda toplamda 1413 firma görüşmesi yaptık" dedi.
Bu görüşmelerden elde edilen nitelikli ve zamanlı bilgileri karar alma süreçlerinde kullandıklarını vurgulayan Karahan, konjonktürel gelişmelerin yanı sıra yapısal sorunlar hakkında da bilgi edindiklerini, iletilen beklenti ve önerileri ilgili kamu kuruluşlarıyla paylaştıklarını belirtti.
Dezenflasyonda Alınan Mesafe
Sunumunda dezenflasyonda alınan mesafeye ilişkin bilgi veren Karahan, temmuzda yıllık enflasyonun yüzde 31,8 olduğunu anımsattı. Enflasyonda Mayıs 2024'ten bu yana genele yayılan bir gerileme görüldüğüne dikkati çeken Karahan, kira ve eğitim kalemlerinde azalan katılığın dezenflasyonu desteklediğini söyledi.
İş yeri kira enflasyonundaki gerilemenin maliyet yönlü baskıları hafiflettiğini belirten Karahan, talepte dengelenmenin sağlandığını, tüketici ve firmaların enflasyon beklentilerinin gerilediğini anlattı. Ancak gıda fiyatlarında ürün bazlı yüksek fiyat oynaklıkları görüldüğünü, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji fiyatlarının yükseldiğini de sözlerine ekledi.
Politika Faizi ve Piyasa Faizleri
Karahan, iç talepteki yavaşlamanın belirginleştiğini belirterek, "İç talebin yavaşlaması sebebiyle ithalattaki artış 2022'ye göre daha sınırlı olmuştur. Reel sektör enflasyon beklentileri savaş döneminde arttıktan sonra bir miktar gerilemiştir" ifadelerini kullandı.
Kredi faizlerinin enflasyon ve enflasyon beklentilerinden etkilendiğini dile getiren Karahan, "Faiz indirimleri ancak enflasyon kontrol altındayken etkili olabilir. Enflasyon beklentileri iyileştikçe kredi ve tahvil faizleri gerilemektedir. Politika faizindeki gerileme piyasa faizlerine yansımaktadır" değerlendirmesinde bulundu.
Küresel Görünüm ve Fed-ECB Beklentileri
Karahan, savaşın dış talebe etkisine değinerek, küresel büyüme tahminleri düşerken enflasyon tahminlerinin yükseldiğini söyledi. Savaşın enflasyonist etkilerinin küresel faiz artışı beklentilerine yol açtığını kaydeden Karahan, güncel yıl sonu Fed faiz oranı beklentisinin yüzde 3,97, güncel yıl sonu ECB faiz oranı beklentisinin ise yüzde 2,59 olduğunu dile getirdi.
Jeopolitik gelişmeler ve yapay zeka yatırımlarıyla küresel büyümenin farklılaştığını da belirten Karahan, küresel tedarik zincirlerindeki yeniden yönlenmeyle beraber ülke ihracatının hızlandığına işaret ederek, "İhracata ilişkin firma beklentileri olumlu seyretmektedir" dedi.
Fiyat İstikrarı ve Verimlilik
Fiyat istikrarının önemine değinen Karahan, "Fiyat istikrarı, yatırım ve üretim ortamını iyileştirmektedir. Dezenflasyon verimliliği desteklemektedir. Çalışan başına üretimin yıllık değişimi 2026 birinci çeyrekte yüzde 3,8 olmuştur. Sıkılaşma dönemlerinde AR-GE harcamalarında artış yaşanmıştır. Daha yüksek verimli firmaların dayanıklılığı daha yüksektir" değerlendirmesinde bulundu.
Para Politikası Duruşu
Karahan, sözlerini şöyle tamamladı: "Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul, politika faizine ilişkin atılacak adımları enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır."
