Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” dünkü Resmi Gazete'de yayımlandı. İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, düzenlemeye ilişkin Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı değerlendirmede yeni tebliğin en önemli yönünün döviz almama taahhüdünün kaldırılması olduğunu söyledi.
Avdagiç, mevcut sistemde firmaların döviz dönüşümü sırasında bir ay boyunca döviz alımı yapmayacaklarına ilişkin taahhüt vermek zorunda kaldığını hatırlattı. Bu uygulamanın özellikle ithal girdi kullanan üreticiler açısından önemli bir kısıt oluşturduğunu ifade etti. Yeni düzenlemeyle getirilen döviz pozisyonu ölçütünün ise yasak yerine bilanço temelli bir değerlendirmeye dayanması nedeniyle ticari hayatın gerçekleriyle daha uyumlu olduğunu kaydetti.
Düzenleme reeskont kredileriyle uyumlu hale getiriliyor
Avdagiç, düzenlemenin ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredileriyle aynı çerçevede kurgulanmasından yana olduklarını belirtti. “Düzenleme ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredileriyle aynı çerçevede kurgulanmasını da olumlu bulduk. Bu firmaların uyum maliyetlerini azaltacak.” diye konuştu.
İTO olarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın odayı ziyaretiyle ve TCMB Başkanı Fatih Karahan'la gerçekleştirilen görüşmelerde döviz dönüşüm desteğinin sadeleştirilmesi beklentisini dile getirdiklerini aktaran Avdagiç, yüzde 3'lük destekten yararlanabilmek için getirilen kısıtlar ve ilave taahhütler nedeniyle ihracatçıların önemli bölümünün bu destekten faydalanamadığını üyeleri adına yetkililere ilettiklerini bildirdi.
Aracı ihracatçılara katma değer limiti
Yeni tebliğle aracı ihracatçıların katma değere dayalı limitlerini doldurmalarının ardından katma değeri yüksek üretim yapan tedarikçiler adına döviz dönüşüm işlemi gerçekleştirebileceğine işaret eden Avdagiç, “Destek doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacak.” ifadesini kullandı.
Bu düzenlemeyle üretim yaptığı halde doğrudan ihracat gerçekleştirmeyen küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinin de ilk kez sistemin içine dahil edildiğini vurgulayan Avdagiç, üyelerinin büyük bölümünü KOBİ'lerin oluşturduğu İTO açısından bunun İstanbul'un üretim yapısı bakımından önemli bir kazanım olduğunu kaydetti.
Yürürlük tarihi ve iş dünyasının beklentisi
Kamu kaynağının üretim yapan ve istihdam sağlayan firmalara yönlendirilmesini sağlayan adımları yerinde bulduklarını ifade eden Avdagiç, düzenlemenin büyük bölümünün 1 Ekim 2026'da yürürlüğe gireceğini, uygulamanın ayrıntılarının ise Uygulama Talimatı ile netleşeceğini dile getirdi.
Avdagiç, TCMB'nin döviz dönüşüm desteğine ilişkin yeni düzenlemesini olumlu karşıladıklarını yineleyerek, “Bundan sonraki süreçte iş dünyamızın nihai beklentisi yüzde 35'lik ihracat bedeli satış zorunluluğunun tamamen kaldırılmasıdır.” dedi.
