Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İnşaat Zirvesi 2026'da yaptığı konuşmada, Türkiye'nin 2053 vizyonu doğrultusunda dünyanın en güçlü dijital altyapı merkezlerinden biri haline geleceğini söyledi. Bakan Uraloğlu, Türkiye Müteahhitler Birliği tarafından düzenlenen "Geleceğin Altyapısı: Dijitalleşme, Entegrasyon ve Mega Projelerin Dönüşümü" oturumunda konuştu.
Dijital Dönüşüm ve Rekabet Gücü
Bakan Uraloğlu, dünyanın en hızlı teknolojik dönüşüm dönemlerinden birini yaşadığını belirterek, dijital bağlantılar, yapay zeka ve akıllı sistemlerin rekabetin, üretkenliğin ve ulusal gücün belirleyicisi olduğunu vurguladı. İnşaat sektörünün bu büyük kırılmanın tam kalbinde yer aldığını ifade eden Uraloğlu, klasik inşa yöntemlerinin artık tek başına yeterli olmadığını, günümüzün karmaşık mega projeleri, artan maliyet baskısı, sıkı zaman kısıtları ve yüksek kalite beklentileri karşısında geleneksel yaklaşımların yetersiz kaldığını söyledi.
Türk Müteahhitlerinin Küresel Başarısı
Bakan Uraloğlu, bugün sensör verileri, gerçek zamanlı analizler ve algoritmik optimizasyonlarla desteklenen akıllı inşaat modellerinin sektörün yeni standardı haline geldiğini belirtti. McKinsey ve BCG raporlarına atıfta bulunan Uraloğlu, dijital araçların maliyetleri yüzde 15-30, süreleri yüzde 30-50 azalttığını ve üretkenliği yüzde 15-25 artırdığını söyledi. Bu verilerin, müteahhitlik sektöründe dijital dönüşümü en üst seviyede benimseyerek küresel rekabette daha güçlü bir konuma yükselmesi gerektiğini ortaya koyduğunu ifade etti. Türk müteahhitlerinin yurtdışı faaliyetlerine 1972'de Libya'da başladığını hatırlatan Uraloğlu, 2025 sonu itibarıyla 138 ülkede 12 bin 827 projeye imza atarak toplam 557,5 milyar dolarlık iş hacmine ulaştıklarını açıkladı.
Ulaştırma ve İletişim Altyapısına 355 Milyar Dolar Yatırım
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın vizyoner liderliğinde son 24 yıla 100 yıllık işler sığdırdıklarını söyleyen Uraloğlu, Türkiye Yüzyılı'nda insan ve çevre odaklı, akıllı ve güvenli entegre ulaştırma sistemleri ve hızlı iletişim ağlarıyla çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti. Ulaştırma ve iletişim altyapısına 355 milyar dolar yatırım gerçekleştirdiklerini vurgulayan Uraloğlu, bölünmüş yol ağını 6 bin 100 kilometreden 30 bin 51 kilometreye, otoyol ağını ise bin 714 kilometreden 3 bin 796 kilometreye yükselttiklerini söyledi. 1915 Çanakkale Köprüsü, Avrasya Tüneli, Osmangazi Köprüsü, Yavuz Sultan Selim Köprüsü gibi dev karayolu projelerini hayata geçirdiklerini ifade etti.
Demiryolu ve Hızlı Tren Ağı
Demiryolu ağını yaklaşık 11 bin kilometreden 14 bin kilometreye ulaştırdıklarını belirten Uraloğlu, Ankara-İstanbul, Ankara-Konya, Konya-Karaman ve Ankara-Sivas hatları olmak üzere 2 bin 251 kilometre hızlı tren ağı inşa ettiklerini açıkladı. Marmaray'ın Türkiye'nin proaktif politikasının ve küresel vizyonunun en önemli göstergelerinden biri olduğunu dile getiren Uraloğlu, Doğu Asya'dan Batı Avrupa'ya kesintisiz ulaşım sağlayan bu projenin Modern İpek Demiryolu'nun en önemli parçasını oluşturduğunu söyledi. Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli, Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep gibi hızlı tren hatlarının yapım çalışmalarının devam ettiğini belirten Uraloğlu, Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demiryolu ile Zengezur Bağlantısı'nı desteklediklerini ve Kuzey Çevre Demiryolu Projesi ile Türkiye'yi uluslararası lojistik için vazgeçilmez kılacak tarihi bir adımın eşiğinde olduklarını ifade etti. Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinde hayata geçirilecek demiryolu bağlantısı ile Marmaray'a alternatif çift hatlı yeni bir demiryolu hattına kavuşacaklarını ve ihale sürecinin ardından bu yıl içinde inşa çalışmalarına başlamayı planladıklarını açıkladı.
Havacılık ve Denizcilikte Büyüme
Aktif havalimanı sayısını 26'dan 58'e, dış hat uçuş noktalarını 50 ülkede 60'tan 133 ülkede 356'ya taşıdıklarını söyleyen Uraloğlu, İstanbul Havalimanı ile ülkeyi küresel bir havacılık merkezine dönüştürdüklerini belirtti. Denizcilik alanında liman sayısını 152'den 218'e, tersane sayısını 37'den 85'e çıkardıklarını ifade eden Uraloğlu, 2002'de dünya deniz ticaret filosu sıralamasında 17. sırada yer alan filonun, 2025'te 53,1 milyon dedveyt ton kapasiteye ulaşarak 10. sıraya yükseldiğini söyledi. Filyos Limanı'nın Karadeniz hinterlandının en önemli limanlarından biri olduğunu ve Rize İyidere Lojistik Limanı'nın küresel lojistik üs hedefi için büyük bir adım olduğunu vurguladı.
Türk Müteahhitlerinin Küresel İzleri
Türk inşaat firmalarının başarılarının bir vizyonun somut izlerine dönüştüğünü belirten Uraloğlu, Türk müteahhitlerinin yurt içi ve yurt dışında kazandıkları tecrübeyle dünyada en iyiler arasında yer aldığını söyledi. Avrupa'dan Afrika'ya, Türk Cumhuriyetleri'nden Arap Yarımadası'na kadar geniş bir coğrafyada Türk müteahhitleri tarafından inşa edilen yollar, köprüler, havalimanları, limanlar ve metro hatlarının, Türkiye'nin mühendislik birikimi, vizyoner yaklaşımı ve güvenilirliğinin küresel bir nişanesi haline geldiğini ifade etti.
Dijital Dönüşüm Projeleri
Bakan Uraloğlu, güçlü altyapı temeli üzerinde dijital dönüşümü kararlılıkla ilerlettiklerini belirterek, 1 Nisan 2026'da ticari 5G hizmetlerini resmen başlattıklarını ve kısa sürede 5G abone sayısının 42 milyona ulaştığını söyledi. 5G'nin sadece hızlı internet değil, akıllı altyapının sinir sistemi olduğunu vurgulayan Uraloğlu, Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki 40 kilometrelik Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemi koridorunda yerli-milli 5G baz istasyonlarını devreye aldıklarını açıkladı. Görüntü Tabanlı Bilgi Yönetim Sistemi ile 68 bin 490 kilometrelik yol ağını panoramik kamera ve mobil LiDAR ile sayısallaştırdıklarını, 3 milyon envanter verisi, 610 terabayt veri ve 23 milyon yüksek çözünürlüklü fotoğrafı tek çatı altında topladıklarını belirtti. Makine öğrenmesi sayesinde trafik levhalarını otomatik tespit ettiklerini ve bakım süreçlerini merkezi olarak yürüttüklerini söyledi. Trafik Kazaları Veri Yönetim Sistemi ile kaza kara noktalarını daha isabetli tespit ettiklerini ve Karayolları Denetim İstasyonları NET Otomasyon Sistemi'ni 106 istasyonda aktif hale getirdiklerini, günlük 1,1 milyon araç sorgulaması yaptıklarını ifade etti.
Demiryolları ve Havacılıkta Dijitalleşme
Demiryollarında elektrikli hat uzunluğunu 7 bin 274 kilometreye, sinyalli hat uzunluğunu 8 bin 419 kilometreye çıkardıklarını belirten Uraloğlu, yapay zeka destekli Otomatik Tren Muayene İstasyonları ile hareket halindeki trenleri anlık tarayarak olası arızaları önceden tespit ettiklerini söyledi. Eryaman İzleme Merkezi'nde akıllı sensörler ve yapay zeka ile köprü, tünel ve viyadükleri 7/24 izlediklerini ifade etti. Havacılık alanında Dijital Kule Geliştirme Ar-Ge Projesi ile hava trafik kontrol kulelerini geleceğe taşıdıklarını belirten Uraloğlu, optik sensörler, gündüz/gece kameraları ve termal kameralar sayesinde kontrolörlere gerekli görsel bilgileri sağlayan sistemin, kule personelinin fiziksel olarak meydanda bulunmasına gerek kalmadan uzaktan operasyon imkanı sunacağını söyledi.
Bakan Uraloğlu, geleceğin altyapısını daha akıllı, daha entegre, daha dayanıklı ve daha sürdürülebilir hale getirmek için birlikte çalışmaya devam edeceklerini ifade ederek, "2053 vizyonumuz doğrultusunda Türkiye'yi dünyanın en güçlü dijital altyapı merkezlerinden biri haline getirmiş olacağız" dedi.
