Irak ile Türkiye arasında imzalanan Kalkınma Yolu Projesi, trilyon dolarlık Körfez sermayesini Avrupa'ya taşımayı hedefliyor. Ancak projenin mevcut güzergahı, yaklaşık 450 bin nüfuslu Türkmen kenti Telafer'i dışarıda bırakıyor. Bu durum, bölgedeki Türkmen toplumu arasında hayal kırıklığı yaratırken, projenin ekonomik ve stratejik önemi ise takdirle karşılanıyor.
Proje İmzalandı, Türkmenler Memnuniyet ve Endişeyi Bir Arada Yaşıyor
Iraklı Türkmenler, Kalkınma Yolu'nu Irak'ın geleceğini şekillendirecek stratejik bir proje olarak görüyor. Ancak güzergahın Telafer'i bypass etmesi, önemli bir eksiklik olarak değerlendiriliyor. Prof. Dr. Mahir Nakip konuyla ilgili şunları söyledi: "Telafer yaklaşık 450 bin nüfuslu bir Türkmen kentidir. Buna rağmen proje ilçeyi tamamen bypass ediyor. Güzergâh yaklaşık 30 kilometrelik bir değişiklikle Telafer'den geçirilebilir. Güneyde birçok noktada zikzak çizen güzergâh, kuzeye gelince dümdüz ilerliyor ve Telafer'i dışarıda bırakıyor. Oysa Beyci gibi daha küçük yerleşimlerden geçiyor. Gönül isterdi ki bu proje, Türkmen bölgesini de kapsasın."
Telafer İçin Hayati Önemde
DEAŞ saldırıları ve terörle mücadele kapsamında yapılan bombardımanlar nedeniyle büyük yıkım yaşayan Telafer, halen toparlanamadı. Nakip, 2014-2017 yılları arasında yaklaşık 150 bin kişinin göç etmek zorunda kaldığı kentte iş imkanlarının son derece sınırlı olduğunu vurguladı. "Bu yolun Telafer'den geçmesi halinde organize sanayi bölgeleri kurulabilir, ticaret canlanır ve binlerce kişi memleketine dönebilir."
Deniz Yoluna Alternatif: Tarihi İpek Yolu'nun Devamı
Irak Meclisi Türkmen Grubu Başkanı Erşat Salihi, Kalkınma Yolu Projesi'ni tarihi İpek Yolu ve Osmanlı dönemindeki ticaret ağlarına benzetti. Projenin yalnızca Türkiye ile Irak arasında yapılan bir ulaştırma yatırımı olmadığını belirten Salihi, "Bu proje, Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayan stratejik bir ticaret koridorudur. Körfez'den, Türkiye üzerinden Akdeniz'e uzanacak bu hat hem ticareti hızlandıracak hem de bölgenin jeopolitik önemini artıracaktır. Kerkük, Musul, Halep ve tarihi İpek Yolu güzergahı yüzyıllar boyunca Türkmen şehirlerine ekonomik canlılık kazandırdı. Bugünkü güzergaha baktığımızda ne yazık ki Türkmen bölgeleri bu projeden yeterince faydalanamayacak." ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Bölgedeki Etkisi Güçleniyor
Irak Türkmen Cephesi 5. Dönem Milletvekili İmdat Terzi, Türkiye'nin son yıllarda siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda önemli bir güç haline geldiğini belirterek, bunun Irak'taki dengelere de doğrudan yansıdığını söyledi. Uzun yıllardır konuşulan projenin çeşitli siyasi nedenlerle hayata geçirilemediğini hatırlatan Terzi, "Geçmişte İran'ın Irak üzerindeki etkisi, bazı uluslararası çekinceler ve bölgesel dengeler, bu projenin önünde engeldi. Bugün ise şartlar değişti. Türkiye hem Arap ülkeleriyle geliştirdiği siyasi ve ekonomik ilişkiler hem de uluslararası alandaki ağırlığı sayesinde bu sürecin önünü açtı. Artık Türkiye, Irak ile ilişkilerini Kuzey Irak üzerinden değil, doğrudan Bağdat üzerinden daha güçlü şekilde yürütecek." dedi.
Projenin Geleceği ve Türkmenlerin Beklentileri
Kalkınma Yolu Projesi'nin Irak ekonomisini baştan sona değiştirebilecek potansiyele sahip olduğu belirtiliyor. Ancak Türkmen temsilciler, güzergahın revize edilerek Telafer'in de dahil edilmesi için girişimlerde bulunacaklarını ifade ediyor. Bölge halkı, projenin sadece ekonomik kalkınma değil, aynı zamanda terörle mücadele ve istikrar açısından da tarihi bir adım olduğunu düşünüyor.
