Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Danıştay 10. Dairesi'nin Mayıs 2024'te verdiği kararın ardından yemek kartlarıyla ilgili mevzuatta önemli bir değişiklik yaptı. Yeni düzenlemeye göre, yemek kartı, yemek çeki veya yemek kuponu yalnızca yemek bedeli ödemesinde kullanılabiliyorsa, bu araçlara yüklenen tutarın tamamı prim kesintisinden istisna tutulacak. Ancak, bu kartların yemek dışında nakit veya nakit benzeri başka amaçlarla kullanılma imkanı varsa, sadece günlük 158 TL'lik kısım primden muaf olacak, aşan kısım ise prime tabi olacak.
Yemek Kartı Kullanımında Yeni Kurallar
SGK'nın yayımladığı genelgeye göre, işverenler tarafından işçilere sağlanan yemek kartları, sadece yemek alışverişinde kullanılmak üzere tasarlanmışsa, bu kartlara yüklenen miktar ne olursa olsun sosyal sigorta primi kesintisi yapılmayacak. Örneğin, market alışverişinde de kullanılabilen bir yemek kartına ocak ayında 6.000 TL yüklenmiş ve işçi 22 gün çalışmışsa, 22 gün x 158 TL = 3.476 TL'lik kısım primden istisna edilecek, kalan 2.524 TL üzerinden prim kesintisi uygulanacak.
Danıştay Kararı ve SGK'nın Uyumu
Danıştay 10. Dairesi, işverenin yemek parasını sadece yemek bedelini ödemede kullanılmak üzere yemek kartı gibi araçlarla ödemesi halinde, tıpkı işyerinde verilen yemeklerde olduğu gibi limitine bakılmaksızın prim kesintisinden istisna tutulması gerektiğine hükmetti. SGK, bu karar doğrultusunda yönetmelik ve genelgede gerekli değişiklikleri yaparak uygulamayı başlattı.
Denetim Mekanizması Belirsizliğini Koruyor
Genelgede, yemek kartlarının yemek dışında kullanılmaması şartına bağlı olarak istisna uygulanacağı belirtilse de, kartların nerede harcandığını denetleyecek bir mekanizma bulunmuyor. Geçmişte yemek kartlarıyla kozmetik, sigara veya benzin alındığına dair iddialar gündeme gelmişti. SGK, 2022 yılında bu tür kullanımların önüne geçmek için prim istisnasını vergi istisnasıyla uyumlu hale getirerek günlük limit aşımında prim kesintisi uygulamıştı. Danıştay kararı sonrası eski uygulamaya dönülmesi, denetim sorununu yeniden gündeme getirdi.
Olumlu ve Olumsuz Yönler
Yeni düzenleme, işçilere daha fazla yemek parası verilmesini teşvik etmesi açısından olumlu. Ancak, prim kesintisinden kaçınmak için işçiye ücret olarak verilecek paranın yemek parasına dönüştürülmesi riski bulunuyor. Asgari ücretle çalışan bir işçiye ayda 10 bin lira yemek parası yüklenmesi, işçiye iyilik gibi görünse de, aslında ücretin bir kısmının bordroda eksik gösterilmesine yol açıyor. Bu durum, işçinin ileride daha düşük emekli aylığı almasına neden olabilir.
Sonuç olarak, yemek kartı düzenlemesi hem işverenler hem de işçiler için dikkatle değerlendirilmesi gereken bir konu. SGK'nın denetim mekanizmasını netleştirmesi ve olası suistimalleri önlemesi, uygulamanın sağlıklı işlemesi için kritik önemde.
