Turkcell’in 5G teknolojisi, sağlık alanında çığır açan bir başarıya imza attı. İstanbul ile Muş arasında yaklaşık 1500 kilometre mesafeden, 5G altyapısı kullanılarak bir hastanın böbrek taşı kırma operasyonu başarıyla gerçekleştirildi. Muş Devlet Hastanesi’nde tedavi gören hastanın ameliyatı, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ndeki doktorlar tarafından yönetildi. Bu operasyon, Türkiye’de yerli ve milli imkanlarla üretilen bir cihazla yapılan ilk uzaktan operasyon olma özelliğini taşıyor.
5G ile sağlıkta fırsat eşitliği
Operasyon, 5G teknolojisinin sağlık hizmetlerine erişimde sağladığı fırsat eşitliğini güçlü bir şekilde ortaya koydu. İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar, “Sağlık teknolojileri ve telecerrahi uygulamaları, kendilerini insanlığın hayatını kolaylaştırmaya adamış uzman hekimlerimizin elinde ülkemiz için önemli bir bilimsel adımdır” dedi. Rektör Zülfikar, 5G destekli bu operasyonun, İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nın robot yardımlı Retrograd İntrarenal Cerrahi ve ileri endoüroloji alanındaki deneyiminin farklı merkezlere başarıyla aktarılabileceğini gösterdiğini vurguladı.
Turkcell Genel Müdürü’nden açıklama
Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, 5G’nin sunduğu ultra düşük gecikme süreleri ve yüksek veri iletme kapasitesinin eğitimden sağlığa, sanayiden ulaşıma kadar yaşamın her alanında köklü bir dönüşümü beraberinde getirdiğini belirtti. Koç, “Yaklaşık 1500 kilometre mesafeden Superbox 5G aracılığıyla gerçekleştirilen bu operasyon, Turkcell 5G’nin mesafeleri engel olmaktan çıkaran kapasitesinin çok çarpıcı bir örneği. Turkcell olarak bu sürece liderlik etmenin gururunu yaşıyoruz” şeklinde konuştu.
Operasyonun detayları
Operasyonda, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Tzevat Tefik ile Muş Devlet Hastanesi’nden Op. Dr. Rıfat Burak Ergül görev aldı. Her iki hastanede bulunan Turkcell 5G altyapısı, yüksek veri aktarım kapasitesi ve ultra düşük gecikmeyle uzaktan ameliyata olanak sağladı. Yaklaşık 4 saat süren operasyon, hastaya herhangi bir cerrahi müdahale olmadan damar yoluyla yapıldı. Bu operasyon, böbrek taşı tedavisinde RIRS (Retrograd İntrarenal Cerrahi) ile yapılan dünyanın ilk uzaktan ameliyatı oldu.
Yerli ve milli teknoloji: İbn-i Sina robotu
Operasyonda, ELMED firması tarafından geliştirilen yerli üretim İbn-i Sina robotu kullanıldı. 1991 yılında Ankara OSTİM’de kurulan ELMED, Türkiye’nin ilk yüksek teknolojili tıbbi cihaz üreticilerinden biridir. Şirket, 1992’de Türkiye’nin ilk yerli böbrek taşı kırma cihazını üretti ve 1994’te ilk ihracatını gerçekleştirdi. 2012 yılında TÜBİTAK projesiyle geliştirilen Avicenna Roboflex (İbn-i Sina robotu), Avrupa CE işaretine ve ABD FDA onayına sahiptir. Robot halen ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Polonya, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’da kullanılmaktadır. ELMED, robota tele-cerrahi özelliği ve yapay zeka desteği entegre etmektedir.
Prof. Dr. Tzevat Tefik’in değerlendirmesi
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tzevat Tefik, “Turkcell’in 5G altyapısı ve ELMED’in yerli üretim İbn-i Sina robotu aracılığıyla, Muş’taki hastamızı İstanbul’dan, tıpkı aynı ameliyathanede gibi takip edebildik. Sistemin sağladığı ultra düşük gecikme süresi sayesinde cerrahi sezgimizden hiçbir şey kaybetmeden işlemi tamamladık. Bu çalışma, telecerrahinin yalnızca bir teknoloji demonstrasyonu olmadığını; doğru altyapı, deneyimli ekip ve multidisipliner iş birliğiyle klinik pratikte güvenle uygulanabilir bir model olduğunu somut biçimde ortaya koydu” dedi. Ayrıca, RIRS yöntemiyle gerçekleştirilen dünyanın ilk uzaktan böbrek taşı ameliyatı olmasının bu başarıyı küresel ölçekte anlamlı kıldığını belirtti.
