Suriye'de geçen yıl imzalanan ve bölgesel dengeleri etkileyecek önemli bir anlaşmanın uygulama süresi doldu. Şam yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında 10 Mart 2025'te varılan mutabakatın hayata geçirilmesi için tanınan süre, 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla sona erdi. Bu gelişme, hem Suriye'nin kuzeydoğusundaki gelecek hem de Türkiye'nin güvenlik parametreleri açısından yeni bir aşamayı işaret ediyor.
Mutabakatın Şartları ve Dolan Süre
Habertürk yazarı Bülent Aydemir'in aktardığına göre, sürecin devam edebilmesi için belirlenen yol haritasında üç temel adım öne çıkıyor: silahların tamamen bırakılması, örgüt mensuplarının adli süreçler için teslim olması ve rehabilitasyon sürecine geçilmesi. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da sosyal medya paylaşımında sürenin dolduğunu teyit ederek, Savunma Bakanı Yaşar Güler'in "Hiçbir terör örgütünün bölgedeki faaliyetlerini devam ettirmesine müsaade etmeyeceğiz" açıklamasına atıfta bulundu.
Yıldız, SDG'nin kontrol ettiği bölgenin zengin petrol ve gaz yataklarına, su kaynaklarına ve tarımsal potansiyele sahip olduğunu vurgulayarak, bu kontrolün Suriye'nin toparlanmasının önünde ciddi bir engel teşkil ettiğini ifade etti.
Güvenlik Mimarisinin İnşası ve Yasal Çerçeve
Örgütün silah bırakması ve kendini feshetmesinin ardından, kapsamlı bir güvenlik mimarisinin devreye girmesi planlanıyor. Buna göre, Kandil, Şengal ve Mahmur gibi Medya Savunma Alanları olarak adlandırılan bölgelerin terör üretim merkezi olmaktan çıkarılıp meşru devlet otoritesine teslim edilmesi gerekiyor. Ayrıca, Suriye'nin kuzeyindeki PYD/YPG/SDG yapılanmasının tasfiyesi ve örgütün diaspora ayağının Türkiye aleyhine faaliyetlerini durdurması şart koşuluyor.
TBMM bünyesindeki Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu öncülüğünde atılacak adımlar ise yasal düzenlemeleri içeriyor. Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesindeki etkin pişmanlık hükümleri bu sürecin temel taşlarından biri olarak öne çıkıyor. Örgütten ayrılan, teslim olan veya yakalandıktan sonra bilgi veren kişiler için ceza indirimi veya cezasızlık öngörülüyor. Bu düzenleme, özellikle alt kademe üyelerin topluma kazandırılması için kritik bir rol üstleniyor.
Topluma Kazandırma ve Sürecin Kronolojisi
"Topluma Kazandırma Kanunu" olarak bilinen düzenleme, geçmişteki Eve Dönüş Yasası'nın ruhunu taşıyarak, çatışmayı sonlandırmayı ve örgütün insan kaynağını azaltmayı hedefliyor. Bu sürecin başlayabilmesi için silahların tamamen bırakılması, örgüt mensuplarının adli mercilere usulüne uygun teslim olması ve rehabilitasyon aşamalarının kayıt altına alınması gerekiyor. Yalnızca Türkiye'deki değil, yurt dışındaki tüm örgütsel yapıların da bu sürece katılması şart.
Süreç, 1 Ekim 2024'te Meclis açılışında verilen mesajlarla başlayan ve PKK'nın 12 Mayıs 2025'te fesih kararını açıklaması, 11 Temmuz'da sembolik silah yakma töreni düzenlemesi gibi adımlarla ilerleyen bir kronoloji izledi. TBMM'deki komisyon çalışmaları ise halen devam ediyor.
Sonuç olarak, terör örgütünün silah bırakma ve kendini feshetme sürecinin tamamlanıp, MİT ve TSK'nın teyit mekanizmasıyla doğrulanmasının ardından, TBMM genel bir kanun çıkararak yasal süreci nihayetlendirebilecek. 10 Mart Mutabakatı'nın süresinin dolması, bölgede yeni bir siyasi ve güvenlik dinamiğinin kapısını aralıyor.
