ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a yönelik düzenlenen 'Ekonomik Öfke Operasyonu’na ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bessent, Hazine Bakanlığı’nın bu operasyon kapsamında İran’ın uluslararası gölge bankacılık altyapısını, kripto para erişimini, gölge filosunu, silah tedarik ağlarını, bölgedeki vekillerine sağlanan finansmanı ve İran’ın petrol ticaretini destekleyen bağımsız Çin merkezli çaydanlık olarak adlandırılan petrol rafinerilerini hedef aldığını belirtti. Bessent, bu eylemlerin terörizmi finanse etmek için kullanılacak on milyarlarca dolarlık geliri kesintiye uğrattığını ifade etti. Bessent'in açıklamaları, füzeler yerine ekonomiyle İran'ı çökertme hedefi olarak değerlendirildi.
Harg Adası Beklentisi
ABD Başkanı Donald Trump’ın maksimum baskı kampanyası kapsamında İran’da enflasyonun iki katına çıktığını ve para biriminin hızla değer kaybettiğini aktaran Bessent, İran’ın başlıca petrol ihracat terminali olan Harg Adası’nın yakında depolama kapasitesinin sınırına ulaşacağını söyledi. Bessent, bu durumun rejimi petrol üretimini azaltmaya zorlayacağını, günlük yaklaşık 170 milyon dolarlık ek gelir kaybına yol açacağını ve İran’ın petrol altyapısına kalıcı zarar vereceğini vurguladı.
Yaptırım Listesi Genişliyor
ABD Hazine Bakanlığı’nın İran’a yönelik azami baskı uygulamaya devam edeceğini belirten Bessent, Tahran’a yasa dışı para akışını kolaylaştıran herhangi bir kişi, gemi veya kuruluşun ABD yaptırımlarına maruz kalma riskiyle karşı karşıya kalacağını ifade etti. Hazine Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, 'Ekonomik Öfke' kapsamında Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nin (OFAC), İran'ın gölge bankacılık ağlarını yöneten ve yaptırımların delinmesi ile İran'ın terörizme verdiği destekle bağlantılı on milyarlarca dolar değerindeki fonların hareketini kolaylaştıran 35 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine aldığı belirtildi. Açıklamada, söz konusu ağların Devrim Muhafızları Ordusu dahil olmak üzere İran Silahlı Kuvvetleri'nin, yasa dışı petrol satışlarından elde edilen ödemeleri tahsil etmek, füzeler ve diğer silah sistemleri için hassas bileşenler satın almak ve İran'ın terör bağlantılı gruplara para transferi yapmak amacıyla uluslararası finans sistemine erişmesine olanak tanıdığı iddia edildi.
Üç Ayaklı Hedef
Yaptırımların İran'ın uluslararası finans sistemine erişimini zorlaştırmayı, petrol gelirlerini azaltmayı ve yaptırım ihlallerinin maliyetini artırmayı amaçladığı kaydedildi. Açıklamada ayrıca İran'a Hürmüz Boğazı için 'geçiş ücreti' ödemelerinin ciddi yaptırım riski taşıdığı konusunda finansal kurumlara uyarıda bulunuldu. Amerikan Wall Street Journal gazetesi, ABD Başkanı Trump'ın nükleer taviz vermeyen İran'ı dize getirmek için deniz ablukasının genişletilmesi talimatı verdiğini yazdı. İddiaya göre Trump, 'bombardımana yeniden başlamak' veya 'çatışmadan tamamen çekilmek' seçeneklerini, mevcut deniz ablukasını sürdürmekten daha riskli buluyor. Bu stratejiyle Tahran’ın liman trafiği ve petrol ihracatı tamamen durdurularak, İran ekonomisi üzerindeki baskı maksimum seviyeye çıkarılacak.
Tek Taraflı Zafer İlanı mı Yapacak?
ABD istihbarat örgütleri, Trump’ın 'tek taraflı zafer ilan etmesi' durumunda yaşanacakları değerlendiriyor. İngiliz medyasının haberine göre, ABD istihbarat teşkilatları, özellikle kasımdaki ara seçimler öncesi artan siyasi baskıyı hafifletmek adına Trump’ın sahadan nasıl çekilebileceğini inceliyor. ABD’nin bölgedeki asker sayısını azaltarak zafer ilan etmesinin İran tarafından 'kazanım' olarak görüleceği öne sürülüyor. Ancak ABD'nin bölgedeki askeri varlığını koruması durumunda Tahran'ın bunu sadece bir müzakere taktiği olarak algılayacağı savunuluyor.
Tahran Planın Farkında
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, düşmanın yeni bir aşamaya girdiğini belirterek, deniz ablukası, medya üzerinden algı oluşturma, ekonomik baskı ve ülke içinde ayrılık çıkarmayı devreye sokarak ülkeyi içeriden zayıflatmayı ve hatta çökertmeyi hedeflediklerini söyledi. Diğer taraftan İran devlet televizyonu Press TV'ye konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir güvenlik yetkilisi, ABD'nin deniz ablukasına yakında pratik ve 'emsalsiz bir eylemle' karşılık verileceğini belirtti.
Akıllı Olsunlar!
Öte yandan Trump, sosyal medya üzerinden yine İran'ı hedef aldı. Truth platformundan yaptığı paylaşımda, 'İran bir türlü işleri yoluna koyamıyor. Nükleer silahsızlanma anlaşması imzalamayı bilmiyorlar. Yakında akıllanmaları gerek!' ifadelerini kullandı. Trump, mesajında yapay zekayla oluşturulmuş bir görsel de paylaştı. Güneş gözlüklü Trump'ın bir tüfeği tutarken görüldüğü görselde arkadaki patlamalar dikkat çekiyor.
Ocak'taki Dolar Kıtlığı
ABD Hazine Bakanı, İran'da geçen ocak ayında meydana gelen toplumsal olayları Washington'ın çektiği dolar kıtlığı operasyonuyla tetiklediğini de anlatmıştı. Şubat ayında Senato Bankacılık Komitesi önünde konuşan Bessent, Hazine Bakanlığı olarak yapabilecekleri ve yaptıkları şeyin ülkede bir dolar kıtlığı oluşturmak olduğunu ifade ederek, İran ekonomisini çökertmek amacıyla uygulanan stratejiyi gözler önüne sermişti. Bu stratejinin İran’a karşı uygulandığını vurgulayan Bessent, bu sürecin aralık ayında İran’daki en büyük bankalardan birinin çökmesiyle hızlı ve çarpıcı bir doruk noktasına ulaştığını, bankaya hücum yaşandığını, ardından Merkez Bankası'nın para basmak zorunda kaldığını ve İran para biriminin serbest düşüşe geçtiğini, enflasyonun patladığını ve bunun sonucunda İran halkını sokaklarda gördüklerini söyledi.
