Mevlüt Tezel'in köşe yazısında, günümüzde internet bağlantılı cihazların ne kadar büyük bir gözetleme ağına dönüştüğü çarpıcı örneklerle anlatılıyor. 2017'deki Vault 7 belge sızıntısı, CIA'in akıllı telefonlardan bilgisayarlara, hatta internete bağlı televizyonlara kadar pek çok cihaza sızdığını göstermişti. Eski CIA yöneticisi John Kiriakou'nun son açıklamaları ise bu gözetlemenin artık gizlenmeye gerek duyulmayacak kadar yaygın olduğunu ortaya koyuyor.
Şifre Kırmaya Gerek Yok
Kiriakou'nun anlattığına göre, istihbaratçılar hedef aldıkları telefon veya bilgisayarların şifrelerini kırmaya bile ihtiyaç duymuyor. Doğrudan cihazın ekranını veya klavyesini kontrol altına alabiliyorlar. Bu işlem, cihazların üretim aşamasında başlıyor olabilir. Belki de CIA ve MOSSAD gibi istihbarat örgütleri, istedikleri telefonu ele geçirmek için özel kodlar yerleştiriyor.
Arabalar da Takip Ediyor
Brookings Enstitüsü'nden Darrell West, insanların otomobillerinin topladığı veri miktarına şaşırabileceğini söylüyor. Yeni arabalar, aslında tekerlekli birer cep telefonu gibi çalışıyor. BBC'de yayınlanan bir haberde, büyük otomotiv şirketlerinin araçları, hayatın mahrem detaylarını toplamak ve daha fazla para kazanmak için kullandığı belirtiliyor. Araç satın alırken imzalanan sayfalarca belgeyle, aslında aracınızın her hareketinin kaydedilmesine izin veriyorsunuz. Bazı modellerde fabrika çıkışlı araç içi kameralar da bu verilere dahil. Toplanan bilgiler arasında yüz ifadeniz, gittiğiniz yerler, arabada kimin olduğu, radyoda ne çaldığı ve sert frene basıp basmadığınız bile yer alıyor. Bu verilerin sadece ticari amaçla kullanılmadığı da açık. Örneğin, Tesla araçlarının Amerika'daki merkezden bile durdurulabildiği biliniyor.
Robot Süpürgeler Casusluk Yapıyor
Robot süpürgelerin sadece evin haritasını veya IP adreslerini üreticiye gönderdiğini düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Geçtiğimiz şubat ayında yazılım mühendisi Sammy Azdoufal, kendi robot süpürgesini oyun kumandasıyla kontrol etmek isterken 24 ülkedeki yaklaşık 7 bin cihazın kamera ve mikrofon erişimine ulaştı. Çinli üretici firma, evlerin dinlenmediğini açıklamak zorunda kaldı, ancak bu açıklamaya ne kadar inanılır?
Herkes Dinleniyor mu?
Özetle, cep telefonlarından otomobillere, TV'lerden robot süpürgelere kadar internete bağlı her cihaz veri topluyor. İstihbarat servisleri, ihtiyaç duyduklarında bu cihazlara sızabiliyor veya toplanan verileri şirketlerden alabiliyor. Peki, herkes dinleniyor mu? Cem Yılmaz'ın esprisi bu soruya güzel bir yanıt: 'Türkiye'de herkes çok önemli bir şey anlatıyormuş gibi davranır. Kahvede oturuyoruz, adam tam okeye taşı atacakken bir anda duruyor. Masanın altını, lambanın kenarını kontrol edip 'Rakipler bizi izliyor, casuslar dinliyor' diyor. Yahu arkadaş, sen okeye dördüncü arıyorsun, dünyanın en ücra köşesindeki gizli servis senin elindeki taşı ne yapsın?' Sadece tehdit unsuru oluşturan veya gizli bilgilere sahip kişiler takip ediliyor. Kahvede okey oynayan amcanın şimdilik endişelenmesine gerek yok.
Fenerbahçe'nin Şampiyonlar Ligi Şansı
Fenerbahçe, Şampiyonlar Ligi ikinci eleme turunda Hearts veya Górnik Zabrze ile eşleşti. Bu takımlar Fenerbahçe'nin seviyesinde değil. Üçüncü turda ise Union St. Gilloise, Sparta Prag, NEC Nijmegen veya Sturm Graz gibi takımlarla karşılaşabilir. Önceki yıllara göre daha kolay rakipler. Play-off'ta ise Lyon, Bodo Glimt ve Olympiakos gibi güçlü takımlar var. Seçim 6-7 Haziran'da, ilk eleme maçı 21-22 Temmuz'da. 43 gün içinde hoca seçimi, transferler ve hazırlık süreci için yeterli zaman yok. Transfer piyasası Dünya Kupası'ndan sonra hız kazanacak. Umarım iki başkan adayı da Şampiyonlar Ligi'ne katılmanın öneminin farkındadır.
Bozuk Yol İçin Dava Açma Hakkı
Bozuk yollar yüzünden araç hasarı yaşayanlar, belediyelere veya karayolları idarelerine dava açarak tazminat talep edebilir. Bursa Barosu avukatlarından İbrahim Gödel, Anayasa'nın 125. maddesine göre devletin ve kamu hizmeti sunan idarelerin kusurlu davranışlarından doğan zararları karşılamak zorunda olduğunu belirtiyor. Yoldaki kusur nedeniyle aracınız hasar görürse, delil toplayın, fotoğraf çekin ve dava açın. Haklarınızı bilin!
