TBMM Genel Kurulu, salı günü başlayacak haftalık mesaisinde suça sürüklenen çocuklara ilişkin önemli bir yasa teklifini ele alacak. 'Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi', Genel Kurul gündeminin ilk sıralarında yer alıyor.
Demirören Haber Ajansı'nın (DHA) aktardığı ayrıntılara göre teklif, çocuk ceza adalet sisteminde köklü değişiklikler öngörüyor. Suç işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocuklar hakkında müebbet hapis cezası gerektiren suçlar bakımından yeni bir ceza aralığı belirleniyor. Bu kapsamda söz konusu çocuklara 19 yıldan 27 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.
Kasten Öldürme ve Ağırlaşmış Yaralamada Yaş İndirimi
Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri, belirli ağır suçlarda yaş indirimi uygulanmasını hakimin takdirine bırakıyor. Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi yapılmamasına karar verilebilecek. Aynı düzenleme, 12-15 yaş grubundaki çocuklar için de geçerli olacak; hakim, bu yaş grubundaki çocuklara bir üst grubun ceza rejimini uygulama yetkisine sahip olacak.
Bu değişikliklerle, ağır suçlarda çocuklara yönelik mevcut ceza indirimi uygulamalarının esnetilmesi ve cezaların caydırıcılığının artırılması hedefleniyor. Ancak düzenlemenin uygulamada nasıl bir karşılık bulacağı, hakimlerin takdir yetkisini nasıl kullanacağına bağlı olacak.
Silah Muhafaza Yükümlülüğü ve Cezası
Teklifte ayrıca ateşli silahların çocukların eline geçmesini önlemeye yönelik yeni bir suç tanımı yer alıyor. Ateşli silahı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza eden ve bu nedenle silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.
Bu madde, özellikle evde bulundurulan silahların çocuklar tarafından kullanılması sonucu meydana gelen üzücü olayların önüne geçmeyi amaçlıyor. Silah sahiplerine, silahlarını çocukların erişemeyeceği şekilde saklama yükümlülüğü getiriliyor.
'Adli Süreçteki Çocuk' Kavramı ve Yönlendirme Tedbirleri
Çocuk Koruma Kanunu'nda yapılacak değişiklikle 'suça sürüklenen çocuk' ifadesi yerine 'adli süreçteki çocuk' ifadesi kullanılacak. Bu değişiklikle, çocukların damgalanmasının önüne geçilmesi ve adli sürece dahil olan çocuklara yönelik daha bütüncül bir yaklaşım benimsenmesi amaçlanıyor.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek. Böylece çocuğun eğitim ve sosyal destek hizmetlerinden mahrum kalmaması hedefleniyor.
Ayrıca Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen yeni maddeyle, ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için 'yönlendirme tedbirleri' adı altında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri tanımlanıyor. Bu tedbirlerin, çocuğun topluma yeniden kazandırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Sosyal İnceleme Zorunluluğu
Teklifin bir diğer önemli düzenlemesi, sosyal inceleme raporlarına ilişkin. 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getiriliyor. 15 yaşını doldurmuş çocuklar içinse cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde, bunun gerekçesinin iddianamede veya kararda gösterilmesi gerekecek.
Bu düzenlemeyle, çocuğun içinde bulunduğu sosyal çevrenin, aile yapısının ve psikolojik durumunun yargılama sürecinde daha etkin şekilde değerlendirilmesi amaçlanıyor. Sosyal inceleme raporlarının, hakimlerin karar verme sürecine ışık tutması bekleniyor.
Çerçeve Yasa ve Komisyon Gündemi
Öte yandan 'Terörsüz Türkiye' süreci kapsamında hazırlıkları süren çerçeve yasanın da TBMM'ye getirilmesi bekleniyor. Teklifin önce TBMM Başkanlığı'na sunulması, ardından ilgili komisyonda görüşülmesi ve son olarak Genel Kurul'da ele alınarak yasalaşması öngörülüyor. Çerçeve yasanın, terörle mücadelede yeni bir aşamaya geçilmesi açısından kritik öneme sahip olduğu değerlendiriliyor.
TBMM'de bu hafta ayrıca Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'daki okul olaylarını araştırmak üzere kurulan komisyon da mesaisine başlayacak. Komisyon, salı günü Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu yetkililerini dinleyecek.
Genel Kurul ve komisyon çalışmalarının yanı sıra salı ve çarşamba günleri Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek. Partilerin grup başkan vekilleri de gündemdeki konulara ilişkin basın toplantısı düzenleyecek. Bu toplantılarda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemenin yanı sıra güncel siyasi gelişmelerin de ele alınması bekleniyor.
