Kurban Bayramı'nın ilk gününde Çeşme'de bir beach işletmesinde yaşanan olay, sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Bir genç, işletmede müşterilere 'mülakat' benzeri bir süzgeçten geçirildikten sonra kahve servisi yapıldığını, bazı müşterilere porselen fincanda, bazılarına ise karton bardakta Türk kahvesi ikram edildiğini anlattı. Tepki gösterenlere işletme çalışanlarının verdiği yanıt ise daha da çarpıcıydı: 'Onlar özel müşteri.'
İki olay, aynı zihniyet
Adana'da bir AVM'de gençlerin saç tıraşları gerekçe gösterilerek içeri alınmadığı iddiasıyla benzerlik gösteren bu olay, aslında aynı zihniyetin farklı yansımaları olarak değerlendiriliyor. Birinde saç modeli üzerinden insan ayıklanırken, diğerinde fincan üzerinden sınıf çiziliyor. Uzmanlar, bu tür uygulamaların hizmet sektöründe kibir ve ayrımcılığı körüklediğini belirtiyor.
Hizmet sektöründe ayrımcılık endişesi
İşletmelerin kendilerini ticarethane değil, adeta sosyal eleme merkezi gibi görmeye başladığını ifade eden gözlemciler, 'Müşteriyi seçen işletme kültürü kalite değil, kibir üretir. Hizmet sektörünün görevi insanları aşağıdan yukarı süzmek değil, insanca ağırlamaktır' yorumunda bulundu.
Bu tavırların artık münferit hadise olmaktan çıkıp bir statü gösterisine dönüştüğüne dikkat çeken uzmanlar, insanların iyi müzik, iyi kahve ya da deniz için değil; başkalarının dışlandığı yerlere girebilmiş olmanın egosu için bazı mekânları tercih ettiğini vurguluyor. Mekânın fiyatı yükseldikçe nezaketin düşmesi de bu durumun bir yansıması olarak görülüyor.
Gerçek asalet davranışta
Bir kahveyi porselende vermek incelik olabilir; ancak karton bardakla insanın değerini ölçmeye çalışmak görgüsüzlüktür. Gerçek asalet servis takımında değil, davranıştadır. Saç tıraşı üzerinden gençleri uygun ya da uygunsuz diye ayırmak da başka bir zihinsel çürümenin işaretidir. Gençlerin karakterine değil saçına bakan anlayış, yarın düşüncesine de karışır, yaşam tarzına da. Toplumlar önce kıyafetle, sonra görünüşle, en sonunda fikirle insan elemeye başlar.
İnsanlık standardının düşüşü
Türkiye'nin en büyük problemlerinden biri insanların birbirine insan gibi davranmayı unutmasıdır. Bir ülkede bazıları porselen fincanda 'özel müşteri' muamelesi görürken, bazıları karton bardakla aşağılanıyorsa mesele kahve değildir. Mesele, insanlık standardının düşmesidir. Unutulmamalıdır ki bir toplumun medeniyet seviyesi, VIP masaların şıklığıyla değil; kapıdan giren sıradan insana gösterdiği saygıyla ölçülür.
