Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi araştırmacıları, İngiltere Biobank veritabanındaki yaklaşık 65 bin kişinin sağlık profillerini inceleyerek, yaşamın ilk iki yılında şeker alımını sınırlamanın beyin sağlığı üzerindeki uzun dönemli etkilerini analiz etti. Çalışma, İngiltere'de İkinci Dünya Savaşı sonrası uygulanan şeker kısıtlamasının kaldırılmasının ardından beslenme alışkanlıklarında meydana gelen değişimleri doğal bir deney olarak kullandı.
Araştırmanın Temel Bulguları
İki yaşına kadar şeker kısıtlaması döneminde yaşayan bireylerde, ilerleyen yaşlarda bunama görülme oranının yüzde 23 daha düşük olduğu tespit edildi. Ayrıca, bu grupta hastalığın teşhis edilme yaşının ortalama iki buçuk yıl geciktiği gözlemlendi. Araştırmacı Jiazhen Zheng, yaptığı değerlendirmede, 'Bulgularımız, yaşamın en erken dönemlerinde şeker tüketimini sınırlamanın beyin sağlığı için kalıcı faydalar sağlayabileceğini gösteriyor' ifadelerini kullandı.
Çalışmanın Yöntemi ve Veri Kaynağı
İngiltere Biobank, yarım milyondan fazla katılımcının genetik, yaşam tarzı ve sağlık verilerini içeren büyük bir biyomedikal veritabanıdır. Araştırma ekibi, 1950'lerin başında doğan ve savaş sonrası şeker karnesi döneminde bebeklik çağında olan bireyler ile kısıtlamanın kalktığı dönemde doğanları karşılaştırdı. Bu sayede, şeker tüketimindeki erken dönem farklılıklarının uzun vadeli etkilerini nedensel olarak inceleme fırsatı buldular.
Şeker Kısıtlamasının Tarihsel Bağlamı
İngiltere'de 1940 yılında başlayan şeker karnesi uygulaması, 1953 yılında sona erdi. Bu dönemde şeker tüketimi kişi başına günlük ortalama 40 gram civarındayken, kısıtlamanın kalkmasıyla birlikte hızla 80 gramın üzerine çıktı. Araştırmacılar, bu keskin artışın bebeklik döneminde şekere maruz kalan ve kalmayan gruplar arasında karşılaştırma yapmalarına olanak tanıdığını belirtti.
Uzman Görüşleri ve Gelecek Çalışmalar
Sonuçları Neurology dergisinde yayımlanan çalışma, erken yaşta şeker tüketiminin azaltılmasının halk sağlığı politikaları açısından önemli bir hedef olabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, bulguların bebeklik döneminden itibaren şeker tüketiminin sınırlandırılmasının bilişsel sağlık üzerinde koruyucu etkisi olduğunu vurgularken, bu alanda daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ifade ediyor. Özellikle, farklı popülasyonlarda ve daha uzun takip sürelerinde benzer sonuçların elde edilip edilmeyeceği merak konusu.
