TBMM Adalet Komisyonu, kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni kabul etti. Komisyon görüşmelerinde önemli değişiklikler yapıldı. Yargıtay'ın ilk derece mahkemesi kararlarını yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozma yetkisini düzenleyen 27'nci madde tekliften çıkarılırken, IBAN mağdurlarına ceza indirimi öngören düzenleme eklendi. Pakette af maddesi bulunmuyor.
IBAN Düzenlemesi ve Ceza İndirimi
Komisyonda AK Parti ve MHP'nin kabul edilen önergesiyle, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) nitelikli dolandırıcılığa yönelik 158. maddesine yeni bir fıkra eklendi. Düzenlemeye göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak, kişinin kendisine veya başkasına ait banka hesabı, kredi kartı veya ödeme aracı bilgilerini haksız menfaat sağlamak amacıyla başkasına vermesiyle sınırlıysa, verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Geçiş hükümlerine göre, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılıktan hüküm giymiş ve dosyası infaz aşamasında olan hükümlüler, mağdurun zararını mahkemece yapılacak ihtardan itibaren 6 ay içinde tamamen gidermeleri halinde etkin pişmanlık indiriminden yararlanabilecek. Bu süre içinde infaz ertelenemeyecek veya durdurulamayacak.
Yargıtay'ın Bozma Yetkisi Kaldırıldı
AK Parti'nin kabul edilen önergesiyle, ilk derece mahkemelerinin yalnızca görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozulmasını engelleyen düzenleme tekliften çıkarıldı. Bu madde, yargılamada usul ekonomisi sağlamak amacıyla önerilmişti ancak komisyonda kabul edilmedi.
İcra ve İflas Kanunu'nda Değişiklikler
Teklifle, İcra ve İflas Kanunu'nda önemli değişiklikler yapılıyor. Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince verilen para alacaklarına ilişkin ilamlar, idare tarafından gecikmeksizin yerine getirilecek. Alacaklı veya vekilinin idareye yazılı başvurusu üzerine, en geç 1 ay içinde ödeme yapılmazsa ilamlı icra takibi başlatılabilecek.
Miras yoluyla edinilen taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesi halinde, birinci artırma sadece malik mirasçılar arasında yapılacak. Bu usul bir defaya mahsus uygulanacak. Elektronik satış portalında yapılacak ilanlarda, tekliflerin muhammen kıymetin yüzde 50'sini geçmesi gerekecek; mirasçılar arası artırmada bu oran yüzde 100 olacak.
İdari Yargıda Değişiklikler
İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletiliyor. Konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı iptal ve tam yargı davaları, disiplin cezaları, öğrenci işlemleri, kamu görevlilerinin geçici görevlendirme ve izin işlemleri tek hakim tarafından karara bağlanacak. Aynı miktar sınırı vergi mahkemeleri için de geçerli olacak.
Bölge idare mahkemelerinin istinaf incelemesinde, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulması halinde gerekçeyi değiştirerek başvuruyu reddetme yetkisi getiriliyor. Temyiz sınırı 270 bin lira ile 920 bin lira arasındaki vergi davaları için yürürlükten kaldırılıyor.
Danıştay ve Adli Tıp Düzenlemeleri
Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik süre 23 Temmuz 2026'dan 23 Temmuz 2030'a kadar 4 yıl uzatıldı. Boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi uygulaması da aynı tarihe kadar askıya alındı.
Adli Tıp Kurumu'nda ihtisas kurulu başkan ve üyelerine atanmak için tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık ya da doktora şartı aranacak. Görev süresi 4 yıl olarak belirlendi; mevcut görevlilerden 4 yıl veya daha fazla süredir görev yapanların görevi sona erecek.
Hakim ve Savcı Yardımcıları Eğitimi
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda, hakim ve savcı yardımcılarına yönelik eğitim süreçleri yeniden düzenleniyor. Eğitim konuları arasında anayasa hukuku, insan hakları, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku, duruşma yönetimi ve karar yazımı yer alıyor. Yazılı sınavlar 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek, sözlü sınavda mesleki yeterlilik ve ifade yeteneği ölçülecek.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumu yeniden düzenleniyor. 2 yıl veya daha az süreli hapis cezaları için HAGB kararı verilebilecek. Denetim süresi 5 yıl olacak; bu sürede kasıtlı suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa dava düşecek. HAGB, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında uygulanmayacak.
Genetik İnceleme ve Bilgisayar Arama
Genetik inceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek ve 20 yıl sonra imha edilecek. Bilgisayar aramalarında, şifre çözülemezse cihazlara el konulabilecek, ancak çözüm sonrası iade edilecek. Kopyalanan veriler 15 yıl sonra yok edilecek.
Kanuni Faiz Düzenlemesi
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda, kanuni faiz oranı yeniden belirleniyor. Sözleşmede belirlenmemişse, faiz TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden hesaplanacak. Oran 30 Haziran'da 5 puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında yeni oran geçerli olacak.
Geçiş Hükümleri
Teklifin yürürlüğe girmesiyle birlikte, daha önce ilanı yapılmış açık artırmalar eski hükümlere tabi olacak. İdari yargı ve ceza muhakemesine ilişkin değişiklikler, yürürlük tarihinden sonraki davalar için uygulanacak. Belirsiz alacak davasına ilişkin hükmün yürürlükten kaldırılması, önceden açılmış davaları etkilemeyecek.
