Akdoğan: "15-18 Yaş Grubunda Yaş İndirimleri Kaldırılmalı"
TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu'nda önemli açıklamalar yapıldı. Ankara Cumhuriyet Başsavcı Vekili Pınar Akdoğan ve Cumhuriyet Savcısı Mahmut Nedim Başarangil'in yaptığı sunumda, çocuk adalet sistemindeki sorunlar ve çözüm önerileri masaya yatırıldı.
"Günümüz Çocuklarının Algısı Çok Daha Farklı"
Başsavcı Vekili Pınar Akdoğan, komisyonda yaptığı kapsamlı sunumda dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. "15-18 yaş aralığı; gelişen internet çağında ve sosyal faaliyetler içerisinde algıda çok faydasız değerlendirmek doğru değil" diyen Akdoğan, şu ifadeleri kullandı:
"Onların algıları çok daha açık. Yani 20 yıl önceki 15-18 yaş grubu ile şimdiki 15-18 yaş grubu birbirinden çok daha farklı. O yüzden, özellikle bu grup yaş çocuklarımızda TCK 31'inci maddede düzenlenen yaş küçüklüğüne bağlı indirimlerin uygulanmamasını önemle isteriz."
TCK 31. Maddeye Eleştiri
Akdoğan, Türk Ceza Kanunu'nun 31. maddesinde düzenlenen yaş küçüklüğü hükmünü uygulamada sorunlu bulduklarını vurguladı. "Kanunda özellikle sıkıntılı bulduğumuz madde 31'de düzenlenen yaş küçüklüğü hususudur" diyerek şu örnekleri verdi:
"Örneğin kamuoyunda birçok olayda yaşandığı gibi; Minguzzi davası, Hakan Çakır dosyası. Bu dosyalar o kadar üzücü bir hale geliyor ki bu cinayet işleyen çocuklar sosyal medyada gülerek poz veriyor, bir başka çocuğun kulağını kesip bunu paylaşıyorlar. Yani suçu eğlenceli ve prestijli bir alan olarak, içselleştirerek gösteriyorlar."
Tekerrür Hükümlerinin Önemi
Savcı Akdoğan, tekerrür hükümlerinin çocuklar için de düzenlenmesi gerektiğini belirtti. "15-18 yaş aralığındaki çocuklarımız için tekerrür hükümlerinin düzenlenmesinde fayda var" diyerek şu açıklamayı yaptı:
"Çocuklarımızdaki suç algısı bu şekilde oluşmuyor. Çocuk bu suçu 6 defa da işleyebiliyor, 7 defa da işleyebiliyor. Bazı aileler ve çetelerin elinde bu çocuklar adeta suç çiftliklerinde yetişiyorlar, o çocukların gözünde o bir kariyer basamağı gibi algılanıyor."
Başarangil: "Cezaevine Girmek Övünç Kaynağı Oldu"
Cumhuriyet Savcısı Mahmut Nedim Başarangil ise çocuklardaki algı değişimine dikkat çekti. "Çocuklarda artık cezaevine girme, akranları arasında bir rütbe alma, bir üst seviyeye geçme gibi algılanıyor" diyen Başarangil, şu çarpıcı ifadeleri kullandı:
"Bunu bir övünç kaynağı olarak değerlendiriyor. 12-15 yaş grubunda olduğu için kamu malına zarar verme cezanın üst sınırı itibarıyla 5395 sayılı Yasa'da üst sınırı 5 yılı geçmeyen suçlardan dolayı tutuklama yasağı söz konusu. Çocuğun direkt, 'Savcım, bizi niye tutuklamıyorsunuz?' şeklinde, cezaevine girme yönünde bir talebi var."
İndirim Oranlarında Ayrıştırma Önerisi
Başarangil, suç işleyen çocukların durumlarına göre ayrıştırılması gerektiğini savundu. "İlk defa suç işleyen çocukla birkaç kez suç işlemiş ve daha sonraki aşama olarak da suç işlemeyi alışkanlık haline getiren çocukların ayrıştırılması gerektiği kanaatindeyim" diyerek şu öneride bulundu:
"Tabii ki çocuklarımız için belli oranlarda indirimler uygulayacağız ama bence belli bir sayıdan fazla suç işleyenler için indirim oranı uygulanmaması gerekiyor."
Uzlaşma Süreçlerinde Sınırlandırma
Savcı Başarangil, uzlaşmaya tabi suçlarda da sınırlandırma yapılması gerektiğini belirtti. Bıçakla yaralama ve kamu görevlisine direnme suçlarından örnekler vererek, "Çocuk işlediği suçun farkında olmadığı için benzer bir olayda bir kavgaya karıştığı zaman yine bıçakla yaralama eylemini gerçekleştiriyor" dedi.
Aile Sorumluluğunun Artırılması
Akdoğan, suçtan doğan mağduriyetin ebeveynlerce giderilmesi gerektiğini vurguladı. "Burada bir mağduriyet varsa ebeveynlerce bu mağduriyetin giderilmesi gerekiyor" diyerek şu öneride bulundu:
"Biz bu hususu Türk Ceza Kanunu'nun 233'üncü maddesinde ebeveynlere sorumluluk atfederek düzenlersek bu noktada çok daha başarılı bir çalışma oluşur diye düşünüyorum."
Hakimlerin Üst Sınırdan Ceza Verme Korkusu
Son olarak Akdoğan, hakimlerin üst sınırdan ceza vermekten çekindiğine dikkat çekti. "Hakimimiz üst sınırdan vermeye korkuyor" diyerek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Doğru, korkuyor, o zaman bunu düzenleyelim. Hakimlerimiz korkmasın, üst sınırdan ceza versin. Bu toplumsal bir sıkıntı aslında eğer bir yargı birimi üst sınırdan ceza vermekten korkuyorsa 'Benim kararım bölge adliye mahkemesinden, Yargıtay'dan bozulacak' diye bir korku algısı içerisindeyse zaten yargıda ciddi bir sıkıntı var demektir."
Komisyon Başkanı AK Parti Antalya Milletvekili Mustafa Köse ise çalışmaların hem gerçekçi hem de uygulanabilir olması için saha deneyimiyle akademik perspektifin birlikte ele alınmasının önemine vurgu yaptı.
