Anayasa Mahkemesi 2025'te Rekor Başvuru Çözümüne İmza Attı
Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, mahkemenin 2025 yılı faaliyetlerini değerlendirdiği bir iftar programında önemli açıklamalarda bulundu. Gölbaşı Vilayetler Evi'nde düzenlenen ve AYM Başkanvekili Basri Bağcı ile medya temsilcilerinin katıldığı etkinlikte, Özkaya, geçen yılki performans rakamlarını paylaştı.
Başvuru Karşılama Oranı Yüzde 111'i Buldu
Özkaya, 2025 yılında mahkemeye 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldığını, buna karşılık 71 bin 175 başvurunun sonuçlandırıldığını belirterek, "Yapılan başvuruları karşılama oranı yüzde 111 olarak gerçekleşti" dedi. Bu veri, verilen karar sayısının yapılan başvuru sayısını aştığını gösteriyor ve mahkemenin artan iş yüküne rağmen özverili çalışmasının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Norm Denetiminde de Yoğun Faaliyet
Norm denetimi alanında da 2025 yılında kayda değer bir hareketlilik yaşandı. Özkaya, norm denetimi kapsamında 277 başvuru yapıldığını, 278 başvurunun karara bağlandığını ve 472 kuralın Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapıldığını açıkladı. Bu rakamlarla, 2025 yılı, norm denetimi kapsamında birleştirme kararları hariç en fazla dosyanın sonuçlandırıldığı yıl oldu.
Evrensel Hukuk İlkeleri Esas Alınıyor
AYM Başkanı, mahkemenin incelemelerinde uluslararası evrensel yaklaşımları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında kullanılan ilke ve standartları, diğer ülke anayasa mahkemelerinin kararlarını ve yüksek yargı organlarının içtihatlarını titizlikle araştırdığını vurguladı. Özkaya, bireysel başvurulardaki ihlal iddialarının dinî, siyasi veya ideolojik kimliğe bakılmaksızın tamamen adalet odaklı değerlendirildiğinin altını çizdi.
Dosyalar "İlk Gelen İlk Çıkar" İlkesiyle İnceleniyor
Dosyaların inceleme süreçlerine ilişkin olarak Özkaya, norm denetimi kapsamındaki işlerde "ilk gelen ilk çıkar" ilkesine göre hareket edildiğini, özellikle mahkemelerden gelen itirazlarda mümkün olduğu ölçüde 5 ay içinde karar vermeye özen gösterildiğini ifade etti. Bireysel başvuruların da genellikle geliş sırasına göre incelendiğini, ancak aciliyet ve öneme göre "Acil", "Pilot ve Öncü" gibi kategorilerle önceliklendirme yapılabildiğini ekledi.
Uluslararası İş Birlikleri Genişliyor
Uluslararası alanda da etkin bir rol üstlenen AYM, 32 farklı ülkenin yüksek mahkemeleriyle ikili iş birliği anlaşmaları imzaladı. Sadece 2025 yılında Mısır, Azerbaycan, Cezayir, Irak, Malezya ve Togo'nun yüksek mahkemeleriyle anlaşmalar yapıldı. Ayrıca, Asya Anayasa Mahkemeleri Birliği kapsamında düzenlenen yaz okulu programlarının 13'üncüsü geçen ekim ayında gerçekleştirildi ve bugüne kadar 41 ülkeden 473 katılımcı ağırlandı.
Uzun Vadeli İstatistikler ve Gelecek Hedefler
Özkaya, bireysel başvuru sisteminin uygulamaya girdiği 23 Eylül 2012'den 31 Aralık 2025'e kadar toplam 714 bin 774 başvuru yapıldığını, bunların yaklaşık 623 bin 88'inin (yüzde 87,2) karara bağlandığını, 91 bin 686 başvurunun ise derdest durumda olduğunu açıkladı. 2025 yılında siyasi partilere ilişkin mali denetim kapsamında 164 dosyanın sonuçlandırıldığını, parti kapatma davalarına ilişkin 5 dosyanın ise derdest olduğunu belirtti.
Konuşmasını, Ramazan ayının huzur getirmesi ve dünyadaki insan hakları ihlallerinin son bulması temennisiyle tamamlayan Özkaya, 2026 yılında da aynı kararlılıkla çalışmalarına devam edeceklerini vurguladı.
