Bilirkişilik Sisteminde Dijital Dönüşüm: Rapor Süreleri Dramatik Şekilde Kısaldı
Adalet Bakanlığı'nın son yıllarda hayata geçirdiği kapsamlı reformlar ve dijital uygulamalar, bilirkişilik sisteminde çarpıcı bir dönüşüm sağladı. Yargı süreçlerinde yaşanan uzamaların önüne geçmek amacıyla başlatılan inisiyatifler, bilirkişi raporlarının teslim süresini ortalama 110 günden sadece 29 güne kadar düşürdü. Bu düşüş, sistemin verimliliğinde ve hızında kayda değer bir artışa işaret ediyor.
Rapor Teslim Kontrolü ve Dosya Sınırlamaları
2019 yılında uygulamaya konulan rapor teslim kontrolü mekanizması, bilirkişilerin zamanında rapor teslim etmesini zorunlu kıldı. Bu kapsamda, raporunu süresinde teslim etmeyen bilirkişilerin yeni dosya alması engellendi, böylece gecikmelerin önüne geçildi. 2021 itibarıyla ise bilirkişilere aylık dosya sınırı getirilerek dosya yığılması sorunu çözüldü. Bu adımlar, yargı süreçlerinin daha akıcı ve etkili işlemesine katkı sağladı.
Standardizasyon ve Dijital Entegrasyon
Bilirkişi raporlarında kalite ve standart sağlamak amacıyla rehber ilkeler, rapor şablonları ve kontrol listeleri hazırlanarak uygulamaya alındı. Hakim ve savcıların kullanımına sunulan bu rehberler, süreçlerin daha sistematik ve denetlenebilir hale gelmesini hedefliyor. Ayrıca, bilirkişi görevlendirme süreci tamamen dijital ortama taşındı. UYAP sistemine entegre edilen görevlendirme rehberi sayesinde, dava türüne göre bilirkişi atamaları kolaylaştırılırken, sorulacak soruların otomatik olarak sisteme düşmesi sağlandı.
Afet Bölgelerine Yönelik Özel Düzenlemeler
6 Şubat depremlerinin ardından, afet bölgesine yönelik özel düzenlemeler de devreye alındı. Hasarlı binalara ilişkin incelemeler için kılavuzlar hazırlanırken, bazı dosyalarda liste dışı bilirkişi görevlendirilmesine imkân tanındı. Bu esneklik, acil durumlarda yargı süreçlerinin hızlanmasına yardımcı oldu.
Performans Değerlendirme Sistemi Geliyor
Bilirkişiler için performans değerlendirme sistemi de kuruluyor. UYAP'a entegre edilen formlar aracılığıyla bilirkişilerin performansı ölçülecek, yetersiz bulunanlar sistemden çıkarılacak, başarılı olanlara ise daha fazla görev verilecek. Performans sistemine ilişkin usul ve esasların 2026 yılı içinde belirlenmesi planlanıyor. Bu sistem, bilirkişilik hizmetlerinin kalitesinin sürekli izlenmesini ve iyileştirilmesini amaçlıyor.
Sonuç olarak, Adalet Bakanlığı'nın bilirkişilik sisteminde gerçekleştirdiği bu reformlar, yargı süreçlerinin hızlanması ve kalitenin artırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Dijitalleşme ve standardizasyon çabaları, Türk yargı sisteminin modernleşmesine katkıda bulunuyor.
