Yıllardır vatandaşlar ve hukuk çevreleri tarafından yoğun biçimde eleştirilen süresiz maaş haczi dönemi, nihayet sona eriyor. Türkiye'de icra hukukunu köklü bir şekilde değiştirmesi beklenen Cebrî İcra Kanunu Teklifi Taslağı, maaş hacizlerinde adil ve ölçülü bir denge kurmayı amaçlayan kapsamlı düzenlemeler içeriyor.
Maaş Hacizleri İstisnai Bir Yöntem Haline Geliyor
Taslağa göre, maaşa haciz uygulaması tamamen kaldırılmıyor ancak istisnai ve ölçülü bir tahsil yöntemi haline getiriliyor. Bu değişiklik, borçlunun temel geçim kaynaklarının korunmasını kanunun açık ilkeleri arasına alırken, icra organlarına alacaklı ile borçlu arasında menfaat dengesini gözetme yükümlülüğü getiriyor. Böylece, haciz nedeniyle borçlunun geçimini sürdüremeyecek duruma düşmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Takip Düşünce Haciz Kalkacak
Yeni düzenleme, uygulamada sıkça şikayet konusu olan 'bitmeyen kesinti' sorununa doğrudan müdahale ediyor. Buna göre alacaklı, kanunda öngörülen süreler içinde satış talebinde bulunmaz veya takibi ilerletmezse icra takibi düşecek. Takibin düşmesiyle birlikte maaş üzerindeki haciz de otomatik olarak sona erecek. Bu düzenleme, özellikle küçük tutarlı borçların bile uzun yıllar boyunca maaştan kesilmesine yol açan yapının değiştirilmesi olarak yorumlanıyor ve borçlulara büyük bir rahatlama getirmesi bekleniyor.
Maaşın Tamamına Müdahale Edilemeyecek
Taslakta ayrıca, maaşın tamamının haczedilmesinin önüne geçiliyor. Haciz oranının borçlunun asgari geçimini sağlayacak kısmı koruyacak şekilde sınırlandırılması yaklaşımı korunurken, birden fazla haciz nedeniyle toplam kesintinin aşırı seviyelere çıkmasının da önüne geçilmesi planlanıyor. İcra müdürleri ve mahkemeler, kesinti oranlarını belirlerken ölçülülük ilkesini dikkate almak zorunda olacak. Bu sayede, borçluların insani yaşam standartlarını korumaları garanti altına alınacak.
Bu yeni düzenlemeler, Türkiye'deki icra sisteminde önemli bir reform olarak görülüyor ve hem borçluların haklarını korumayı hem de alacaklıların haklarını dengeli bir şekilde gözetmeyi amaçlıyor. Sürecin nasıl işleyeceği ve pratikteki etkileri, kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte daha net anlaşılacak.