İBB Meclisi'nde Şok Borç Raporu: 7 Yılda Yüzde 1000 Artış
İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi, nisan ayı olağan oturumlarına başladı. Oturumda, İETT Faaliyet Raporu ve Denetim Komisyonu Raporu'nun açıklanmasının ardından, AK Parti Grubu Üyesi Muhammet Kaynar tarafından sunulan 181 sayfalık muhalefet şerhi dikkat çekti. Raporda, İBB'nin mali durumuna ilişkin çarpıcı veriler ve 44 ayrı usulsüzlük bulgusu yer aldı.
Borçta Rekor Artış: 261 Milyar TL'ye Ulaştı
Kaynar'ın açıkladığı verilere göre, İBB'nin 2018 yılında 26 milyar 760 milyon lira olan borcu, Aralık 2025 itibarıyla tam 261 milyar 904 milyon liraya yükseldi. Bu, borcun sadece 7 yılda yüzde 1000 oranında artması anlamına geliyor. İSKİ'nin 40 milyar 493 milyon lira ve İETT'nin 34 milyar 504 milyon liralık borçları da eklendiğinde, belediyenin toplam borcu 336 milyar 902 milyon TL seviyesine ulaşıyor. Kaynar, bu rakama iştiraklerin borçlarının dahil olmadığını, dolayısıyla gerçek borç yükünün daha da yüksek olduğunu vurguladı.
Gelirin Yüzde 86'sı Merkezi İdareden
Belediyenin 2025 yılı toplam geliri, bir önceki yıla göre yüzde 53,33 artarak 275 milyar 431 milyon TL'ye çıktı. Ancak bu artışın büyük bölümü, merkezi idareden gelen kaynaklardan oluştu. Toplam gelirin 238 milyar 551 milyon TL'si, yani yüzde 86,61'i merkezi idare paylarından sağlandı. Sadece merkezi vergi gelirlerinden alınan payın 235 milyar 818 milyon TL'ye ulaşması, İBB'nin gelir yapısının dış kaynaklara bağımlı hale geldiğini gösterdi.
Faiz Giderleri ve Yatırım Düşüşü
Faiz giderleri yüzde 40,87 artarak 16 milyar 219 milyon TL'ye çıkarken, iç borç faizlerindeki yüzde 156,61'lik artış borçlanma maliyetini hızla büyüttü. Rapora göre, bütçesi yüzde 53,13 artan İBB, konser, kokteyl ve yemek gibi hizmet giderlerini yüzde 26,59 artırdı. Buna karşın, metro yatırımları, gayrimenkul alımları ve kamulaştırma gibi yatırım harcamaları yüzde 36,29 azaldı.
Yatırımlar Planlananın Dörtte Biri Kadar
Muhammet Kaynar, İBB'nin yatırım performansını eleştirerek, "2025'te yatırımlar 205 milyar 632 milyon TL olarak planlanmasına rağmen, sadece 53 milyar 823 milyon TL olarak gerçekleşti" dedi. Yatırımların toplam bütçeye oranı yüzde 13, harcamalar içindeki payı ise yüzde 20 olarak kaydedildi. Kaynar, "Bütçe sunumunda 'Bütçenin yüzde 50'sini yatırıma ayırıyoruz' diyenler, o rakamın dörtte birini harcamış. İBB tarihinde yatırım payının bu kadar düşük olması görülmemiştir. Bizim dönemimizde giderlerin yüzde 54'ü yatırıma ayrılıyordu, şimdi oran yüzde 20'ye düşmüş. Bu bir çöküştür" ifadelerini kullandı.
Kaynar, İBB yönetiminden istenmesine rağmen pek çok bilgi ve belgenin incelenmek üzere AK Parti grubuna verilmediğini belirterek, tespit edilen 44 ayrı usulsüzlük bulgusunun detaylı bir şekilde rapora yansıtıldığını aktardı. Ortaya çıkan tabloyu "sürdürülemez bir mali yapı" olarak nitelendiren Kaynar, borçlanmanın artık istisnai bir yöntem olmaktan çıkıp sistematik bir araç haline geldiğini vurguladı.
