Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin Abluka Tehdidi: Kriz Derinleşiyor
ABD yönetimi, İsrail'in peşinden sürüklendiği İran savaşında dünyayı yeni bir krizin eşiğine getiriyor. Sahada istediğini alamayan ve müzakere masasını dağıtan Washington, bu kez de Hürmüz Boğazı'nda abluka kartını devreye soktu. Donald Trump, İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğini ablukaya alacaklarını ilan ederken, petrol gemilerini vuracaklarını da açıkladı.
ROTA SAVAŞI VE HUKUKİ TARTIŞMALAR
ABD'nin Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına giden gemileri hedef alan bir abluka planını duyurdu. Açıklamada, İran limanlarına gitmeyen gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine engel olunmayacağı vurgulandı. Ancak İran Devrim Muhafızları Donanması, boğazın orta kısmındaki bir bölgeyi "tehlikeli" ilan ederek kendi güvenli rotalarını belirledi.
Uzmanlara göre, ABD'nin planladığı abluka uluslararası deniz hukukuna aykırı. İran yönetimi ise Trump'ın adımını "korsanlık" olarak nitelendirdi. İran Devrim Muhafızları, abluka uygulamak için herhangi bir savaş gemisinin boğaza yaklaşması durumunda, bunun ateşkesin ihlali sayılacağını ve sert karşılık verileceğini açıkladı.
İRAN'DAN SERT YANIT: "OYUNA SOKMADIĞIMIZ KARTLAR VAR"
İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, ABD'nin Pakistan'daki görüşmelerde Hürmüz Boğazı için Amerikan rolünü içeren bir hukuki rejim önerdiğini, ancak Tahran'ın bunu reddettiğini belirtti. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi ise Trump'ın abluka tehdidini "gerçeklikten uzak ve bir blöf" olarak değerlendirdi.
Azizi, "Bu girişim savaş olarak sayılır ve biz buna karşılık vereceğiz. Ayrıca henüz oyuna sokmadığımız diğer kartlarımızı ortaya koyabiliriz" dedi. İran, bölgedeki limanları hedef alacaklarını da duyurarak tehdide karşılık verdi.
URANYUM BİLMECESİ VE ÇİN'E YÖNELİK BASKI
İran ile ABD arasında Pakistan'da 21 saat süren görüşmelerde anlaşmazlık konularından biri de uranyum meselesi oldu. İran'ın 430 kilogram yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumu seyreltme teklifinde bulunduğu aktarılırken, İsrail basını Washington'un uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin 20 yıl dondurulmasını istediğini iddia etti.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık %20'si Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Buradan çıkan petrolün %86'sı Asya ülkelerine giderken, en büyük pay %31 ile Çin'de. ABD medyasına göre Trump'ın abluka ile bir amacı da Çin'in İran'a müzakere konusunda baskı yapmasını sağlamak.
AVRUPA'DAN ABLUKAYA RET VE DİPLOMATİK ADIMLAR
Trump, abluka uygulamasında diğer ülkelerin de ABD'ye yardım edeceğini söylese de şu ana kadar olumlu bir yanıt gelmedi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD'nin abluka girişimini "desteklemediklerini" ve İran savaşına "sürüklenmeyeceklerini" vurguladı. Almanya da ablukaya katılmayacağının sinyalini verdi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise gelecek günlerde Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü yeniden tesis etmeyi amaçlayan bir konferans düzenleyeceklerini açıkladı. Bu diplomatik adım, bölgedeki gerilimi azaltmaya yönelik bir çaba olarak öne çıkıyor.
