Çin, Ortadoğu Krizi İçin Diplomatik Atak Başlattı: Hürmüz Boğazı ve Küresel Rol
Ortadoğu'da ABD-İsrail ittifakının İran'a yönelik başlattığı savaşın neden olduğu kriz derinleşirken, Çin'den kapsamlı bir diplomatik atak geldi. Savaşın etkilerini giderek daha fazla hisseden Pekin yönetimi, hem enerji tedarikini korumak hem de küresel bir 'kriz çözen güç' olma imajını güçlendirmek amacıyla harekete geçti.
Hürmüz Boğazı'nın Kritik Önemi
Saldırılar nedeniyle İran'ın kapattığı Hürmüz Boğazı, Çin'in enerji ve gıda tedarikinde hayati bir rol oynuyor. Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i ve sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden ülkeye ulaşıyor. Bu durum, Pekin'in bölgedeki istikrara doğrudan çıkarı olduğunu gösteriyor.
Çin'in 'Birlikte Yaşam' Formülü
BAE Veliaht Prensi Şeyh Halid bin Muhammed bin Zayed Âl-i Nahyan, dün Pekin'i ziyaret ederek Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile bir görüşme gerçekleştirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı'nın yaptığı açıklamaya göre, görüşmede Ortadoğu'daki krizin çözüm yolları ele alındı. Şi, bölgede barış ve istikrarın tesisi için dört maddelik bir öneri sundu:
- Barış içinde bir arada yaşama ilkesine saygı
- Ulusal egemenlik ilkesine saygı
- Uluslararası hukukun üstünlüğü ilkesine saygı
- Kalkınma ile güvenlik arasında koordinasyon
Şi, Ortadoğu ve Körfez bölgesinde ortak, kapsamlı, iş birliğine dayalı ve sürdürülebilir bir güvenlik mimarisinin inşa edilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
Sanchez: "Bunu Ancak Çin Yapar"
BAE Veliaht Prensi'nin yanı sıra, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de Pekin'i ziyaret eden önemli bir isim oldu. Sanchez, yaptığı açıklamada, "Uluslararası kanunlar açıkça ihlal ediliyor ve bu ihlalleri yapan ülkenin adı İsrail" dedi. İran-ABD savaşının diplomatik yollarla çözülmesi çağrısını yineleyen Sanchez, "Bu rolü üstlenecek Çin'den başka bir uluslararası taraf bulmak mümkün değil" ifadelerini kullandı. Diplomatik kaynaklara göre, Sanchez ve Şi, Pekin ile Madrid arasında küresel barış ve kalkınmanın korunması noktasında iş birliğini güçlendirme konusunda uzlaşıya vardı.
ABD'nin Müttefikleri Yeni Arayışta
Sanchez ve Âl-i Nahyan'ın Pekin ziyaretleri, sadece Çin'in diplomatik rolünün güçlendirilmesinde değil, küresel diplomatik ilişkilerin çeşitlendirilmesi açısından da önemli bir dönüm noktası oluşturuyor. İspanya hükümeti, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına katılmayı reddeden Avrupa ülkeleri arasında en sert tepkiyi veren ülke olarak öne çıktı. Madrid yönetimi, saldırıların başından itibaren hava sahası ve limanlarının ABD tarafından kullanılmasına izin vermedi.
BAE ise, ABD'nin bölgedeki önemli üslerini barındıran bir ülke olmasına rağmen, İran'ın füze saldırılarına maruz kalması ve ABD tarafından yeterince korunamaması nedeniyle hayal kırıklığı yaşıyor. Savaş sürecinde batılı ve Arap medyasında yayınlanan raporlar, Körfez ülkelerinin yeni ittifaklara yönelebileceğine işaret ediyor.
Çin'in bu diplomatik atağı, ABD'nin son dönemde Ortadoğu'da sebep olduğu krizlerden faydalanarak "kriz çözen küresel güç" olma şansını değerlendirdiğini gösteriyor. Hem enerji tedarikini korumak hem de uluslararası arenadaki konumunu güçlendirmek isteyen Pekin, bölgede ağırlığını koymaya devam edeceğinin sinyallerini verdi.
