Türkiye'de il sayısının 82'ye çıkarılması yönündeki beklentiler sürerken, il olmaya en yakın 24 ilçe belli oldu. Nüfus, konum, ekonomik gelişmişlik ve ulaşım altyapısı gibi kriterleri karşılayan bu ilçeler, il olma potansiyeli en yüksek yerleşimler arasında gösteriliyor.
İl Olmak İçin Hangi Kriterlere Bakılıyor?
İl olmaya aday ilçeler değerlendirilirken çeşitli ölçütler ön plana çıkıyor. Nüfus büyüklüğü, il merkezine uzaklık, şehirleşme düzeyi, ulaşım olanakları, ekonomik çeşitlilik, eğitim ve sağlık hizmetlerinin gelişmişliği ile sosyal ve kültürel altyapı bu değerlendirmelerde öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor. Ayrıca ilçenin bulunduğu bölgede ticaret, sanayi, turizm veya tarım açısından merkez konumunda olması ve çevresindeki yerleşimlere hizmet sunabilecek kapasiteye sahip olması da dikkate alınan faktörler arasında gösteriliyor. Bu nedenle yüksek nüfuslu, ekonomik açıdan güçlü ve bölgesel etki alanı geniş ilçeler il olmaya en yakın yerleşimler arasında öne çıkıyor.
İşte İl Olmaya Aday İlçeler Listesi
Yapılan değerlendirmelerde, Türkiye'nin farklı bölgelerinden 24 ilçe il olmaya aday yerleşimler arasında gösteriliyor. İşte değerlendirmelerde öne çıkan 24 ilçe ve güncel nüfusları şöyle:
- Yüksekova (Hakkari) – 121.314
- Midyat (Mardin) – 125.791
- Polatlı (Ankara) – 131.894
- Elbistan (Kahramanmaraş) – 132.036
- Kahta (Adıyaman) – 136.769
- Kozan (Adana) – 132.572
- Ünye (Ordu) – 135.914
- Ergani (Diyarbakır) – 141.098
- Ereğli (Konya) – 158.010
- Lüleburgaz (Kırklareli) – 157.136
- Nazilli (Aydın) – 162.156
- Cizre (Şırnak) – 166.290
- Bandırma (Balıkesir) – 169.476
- Erciş (Van) – 170.209
- Ereğli (Zonguldak) – 173.000
- Edremit (Balıkesir) – 176.251
- Fethiye (Muğla) – 187.332
- İskenderun (Hatay) – 228.149
- Manavgat (Antalya) – 266.480
- Siverek (Şanlıurfa) – 277.399
- İnegöl (Bursa) – 306.004
- Çorlu (Tekirdağ) – 306.939
- Tarsus (Mersin) – 358.510
- Alanya (Antalya) – 371.547
Bazı İllerden Daha Büyük Nüfusa Sahipler
Listede yer alan ilçelerin önemli bir bölümü nüfus bakımından Türkiye'deki bazı illeri geride bırakıyor. Özellikle Alanya, Tarsus, Çorlu ve İnegöl gibi ilçeler hem ekonomik büyüklükleri hem de nüfus yoğunluklarıyla dikkat çekiyor. Turizm, sanayi, tarım ve ticaret alanlarında güçlü bir yapıya sahip olan bu ilçeler, çevre yerleşimler için de birer cazibe merkezi konumunda bulunuyor. Bu durum, il olma yönündeki beklentilerin canlı kalmasına neden oluyor.
İstanbul İlçeleri Bu Listede Neden Yer Almıyor?
Nüfus bakımından Türkiye'deki birçok ili geride bırakan Esenyurt, Küçükçekmece ve Pendik gibi İstanbul ilçelerinin il olmaya aday ilçeler listesinde yer almaması dikkat çekiyor. Bunun nedeni, il statüsüne ilişkin değerlendirmelerde nüfusun tek başına belirleyici olmaması. Anayasa'nın 126. maddesi ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre idari yapılanmada coğrafi durum, ekonomik koşullar ve kamu hizmetlerinin gerekleri de dikkate alınıyor. Öte yandan İstanbul, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında ulaşım, altyapı ve çevre yönetimi gibi hizmetlerin bütüncül şekilde yürütüldüğü bir büyükşehir modeliyle yönetiliyor. Bu nedenle yüksek nüfuslarına rağmen İstanbul ilçeleri, kamuoyunda zaman zaman gündeme gelen il olmaya aday ilçe listelerinde genellikle yer almıyor.
İl Statüsü İçin Yasal Düzenleme Şart
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre, yeni bir ilin kurulması veya bir ilçenin il statüsü kazanabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) kanun çıkarması gerekiyor. Bu nedenle nüfus, ekonomik gelişmişlik ve ulaşım altyapısı gibi kriterler yalnızca ilçelerin il olma potansiyelini ortaya koyuyor. Nihai karar ise yasal düzenleme sürecinin tamamlanmasının ardından veriliyor. Bu kapsamda, adı geçen ilçeler için şu an itibarıyla alınmış herhangi bir resmi karar bulunmuyor.
