AYNA360, öğrenci, anne, baba ve öğretmeni birlikte değerlendirerek gençleri yalnızca üniversiteye değil, yapay zekâ çağının mesleklerine hazırlamayı hedefliyor.
Türkiye'nin Yapay Zekâ Vizyonu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın geçtiğimiz günlerde açıkladığı Türkiye Yapay Zekâ Vizyonu ve Eylem Planı ile yapay zekâ artık Türkiye'nin stratejik öncelikleri arasında yer alıyor. Yapay zekâ okuryazarlığından yerli teknolojilerin geliştirilmesine, milyonlarca vatandaşın yapay zekâ eğitimleriyle buluşturulmasından yeni nesil insan kaynağının yetiştirilmesine kadar birçok hedefin açıklandığı bu dönemde, eğitim alanında geliştirilen yerli yapay zekâ uygulamaları da dikkat çekmeye başladı.
Bunlardan biri olan AYNA360 Kariyer Pusulası, gençlerin yalnızca bugünün değil, geleceğin mesleklerine hazırlanmasını hedefliyor.
Yerleşen Öğrencilerin %40'ı Seçtiği Bölümden Memnun Değil
Türkiye'de her yıl yaklaşık 2,5 milyon genç üniversite sınavına giriyor, yaklaşık 1 milyon öğrenci üniversite tercihi yapıyor. Buna rağmen üniversiteye yerleşen öğrencilerin yaklaşık %40'ı seçtiği bölümden memnun olmadığını ifade ediyor. Aileler çocuklarının eğitimi için her yıl milyarlarca dolarlık harcama yaparken, yanlış tercihlerin ekonomik ve sosyal maliyeti büyümeye devam ediyor.
"Çocuğum Gerçekten Hangi Alanda Başarılı ve Mutlu Olabilir?"
Bu soruya çözüm üretmek amacıyla geliştirilen yerli yapay zekâ platformu AYNA360 Kariyer Pusulası, YKS öncesinde kullanıma açıldı. Yaklaşık 30 yıllık akademik çalışma ve algoritma geliştirme deneyiminin ürünü olan sistem, 500 binden fazla kişi üzerinde yıllar içinde oluşturulan anonim veri setleriyle güçlendirildi. Platform, öğrenciyi yalnızca sınav puanına göre değil; kişilik özellikleri, ilgi alanları, yetenekleri, öğrenme tercihleri ve çevresel faktörleriyle birlikte değerlendiriyor.
AYNA360 Kariyer Pusulası, yalnızca 38 sorudan oluşan ve yaklaşık 15 dakikada tamamlanan değerlendirme süreci sonunda öğrencinin kariyer uyumunu analiz edebiliyor.
Dünyada Benzerine Az Rastlanan 360 Derece Değerlendirme Modeli
Sistemin en dikkat çekici özelliği, öğrencinin yalnızca kendi beyanlarıyla değerlendirilmemesi. AYNA360, öğrencinin kendisiyle birlikte anne, baba ve öğrenciyi yakından tanıyan öğretmen veya mentorun değerlendirmelerini de sürece dahil ederek çok katmanlı bir analiz gerçekleştiriyor. Bu değerlendirmeler sonucunda öğrenci, anne, baba ve öğretmen için ayrı ayrı raporlar hazırlanırken, tüm verileri bir araya getiren bütünleşik bir AYNA360 Kariyer Raporu oluşturuluyor.
Projenin geliştiricilerine göre bu yaklaşım, kapsamı ve değerlendirme modeli açısından dünyadaki mevcut kariyer değerlendirme araçlarından önemli ölçüde ayrışıyor. Sistem, yalnızca öğrencinin kendi görüşüne değil, onu yakından tanıyan insanların gözlemlerine de yer vererek daha bütüncül bir analiz sunuyor.
Türkiye'nin İhtiyacı Sadece Sınava Hazırlanan Değil, Geleceğe Hazırlanan Gençler
AYNA360'ın dikkat çeken özelliklerinden biri de "Geleceğin Meslekleri Spektrumu" çalışmasını değerlendirme sürecine entegre etmiş olması. Uzmanlara göre 2035 yılında bugün ilkokula başlayan çocukların yaklaşık %65'i henüz var olmayan mesleklerde çalışacak. Yapay zekâ, otomasyon ve dijital dönüşümün etkisiyle meslekler artık yalnızca diplomalarla değil; beceriler, yaratıcılık, analitik düşünme, teknoloji okuryazarlığı ve değişime uyum kabiliyeti üzerinden yeniden şekilleniyor.
Bugün üniversitelerde okutulan pek çok bölümün dayandığı meslek yapıları, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) küresel meslek sınıflandırması olan ISCO-08 standardı üzerine kurulmuş durumda. ISCO-08'e göre dünyadaki işler; 10 ana meslek grubu, 43 alt grup, 130 meslek ailesi ve 436 temel meslek kategorisinde tanımlanıyor.
AYNA360, öğrencilerin mevcut yetenek ve eğilimlerini analiz etmenin yanı sıra onları geleceğin meslekleriyle de eşleştiriyor. Sistemin temelinde Dr. Akın Arslan tarafından geliştirilen "Geleceğin Meslekleri Spektrumu" çalışması yer alıyor. Çalışma kapsamında 6 ana küme, 38 alt alan ve 174 geleceğin mesleği analiz edilerek öğrencilerin potansiyellerine uygun kariyer alanları belirlenebiliyor. Böylece gençler yalnızca bugünün mesleklerine değil, önümüzdeki 20-30 yılın dünyasına hazırlanma fırsatı buluyor.
"Öğrencilerimizi Sadece Sınava Değil, Geleceğe Hazırlamalıyız"
ABPLUS Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Akın Arslan, projenin çıkış noktasını şöyle anlatıyor: "Türkiye'de gençlerin hayatını etkileyen en önemli kararlardan biri meslek ve bölüm seçimidir. Ancak bugün öğrenciler çoğu zaman yalnızca sınav puanlarına göre yönlendiriliyor. Oysa bir gencin ilgi alanları, karakter özellikleri, yetkinlikleri ve onu yakından tanıyan insanların gözlemleri de en az puan kadar önemlidir. Biz bu nedenle öğrenciyi; kendisi, annesi, babası ve öğretmeniyle birlikte değerlendiren 360 derece bir model geliştirdik. Bugüne kadar gördüğümüz kariyer testlerinin büyük bölümü yalnızca bireyin kendi beyanına dayanıyor. Biz ise öğrenciyi farklı açılardan değerlendirerek çok daha kapsamlı ve derinlikli bir analiz sunuyoruz. Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu yapay zekâ vizyonunun eğitim alanındaki yansımalarından birini oluşturmaya çalışıyoruz. Amacımız gençleri yalnızca üniversite sınavına değil, yapay zekâ çağının ihtiyaç duyacağı mesleklere, becerilere ve yetkinliklere hazırlamak. Önümüzdeki yıllarda mesleklerin önemli bir bölümü dönüşecek, bazıları ortadan kalkacak, yenileri ortaya çıkacak. Bu nedenle öğrencilerimizi sadece sınava değil, geleceğe hazırlamamız gerekiyor."
Dr. Arslan'a göre sistemin temel farkı, yaklaşık 500 bin kişiden elde edilen anonim veri setleri ve uzun yıllara dayanan kişilik envanteri çalışmaları üzerine inşa edilmiş olması. Yapay zekâ destekli altyapı sayesinde değerlendirme tamamlandıktan sonra raporlar anında üretilebiliyor. Sistem ayrıca öğrencilerin yetkinliklerine göre geleceğin meslekleri konusunda da yönlendirmeler sunabiliyor.
AYNA360 yalnızca bir kariyer yönlendirme aracı olarak değil, öğrenciler, aileler, öğretmenler ve eğitim kurumları arasında ortak bir karar dili oluşturmayı hedefleyen yeni nesil bir eğitim zekâsı altyapısı olarak konumlanıyor. Uzmanlara göre eğitimde asıl başarı yalnızca yüksek puan almak değil; kişinin yeteneklerine, karakterine ve hedeflerine uygun bir yaşam ve meslek yolculuğu kurabilmesi.
