Kilo Verememenin Ardındaki Gizli Neden: Hiperinsülinemi
Yıllardır obeziteyi basit bir denklem gibi anlattık: Çok yersen kilo alırsın, az yersen verirsin. Doğru mu? Kısmen doğru. Ama eksik. Hem de ciddi eksik. Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, 1 Temmuz 2026'da Nature Reviews Endocrinology dergisinde yayımlanan yeni bir derlemeye dikkat çekerek, kilo verme sürecinde göz ardı edilen önemli bir faktörü gündeme getirdi: hiperinsülinemi, yani insülinin sürekli yüksek seyretmesi.
İnsülin Sadece Şeker Hormonu Değil, Yağ Depolama Emri Veriyor
İnsülin sadece "şekeri hücreye sokan hormon" değildir. Aynı zamanda vücuda şu mesajı verir: "Yağı yakma, depola." İşte mesele burada başlıyor. İnsülin kronik olarak yüksek kaldığında vücut yağ yakma modundan çıkar, depolama moduna geçer. Karaciğer daha kolay yağ üretir, yağ hücreleri daha iştahlı çalışır, açlık sinyalleri karışır. Kişi yedikçe acıkır, acıktıkça yer. Yani bazen sorun sadece tabaktaki ekmekte, makarnada, tatlıda değildir. Sorun, o tabağa vücudun verdiği hormonal cevaptadır. Kısacası: Kalori önemlidir ama hormonlar da mutfağın şefidir.
Obezite Sadece İrade Meselesi Değildir
Bu çalışma bize çok önemli bir şeyi hatırlatıyor: Obeziteyi "iradesizlik" diye açıklamak hem kolaycılık hem de haksızlıktır. Genetik yatkınlık, hareketsizlik, kötü uyku, stres, ultra işlenmiş gıdalar, çevresel kirleticiler ve modern hayatın sürekli atıştırma düzeni insülini yukarıda tutabilir. Vücut sürekli "depo yap" emri alıyorsa, siz sadece "kendini tut" diyerek bu biyolojik savaşı kazanamazsınız.
İnsülini Sakinleştirmek İçin Ne Yapmalı?
Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, insülini sakinleştirmek için mucizeye gerek olmadığını ancak disiplinli bir akla ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Önerileri şöyle sıralıyor: Daha az şeker, daha az beyaz un, daha az atıştırma, daha çok yürüyüş, daha çok kas, daha iyi uyku, daha çok lif, yeterli protein ve daha az stres. Ve en önemlisi: Kilo yönetimini sadece tartı rakamına değil, insülin direnci, bel çevresi, karaciğer yağlanması ve kas gücü gibi gerçek sağlık göstergelerine göre yapmak.
Osman Hoca'dan Önemli Uyarı
Şişmanlık basit bir "fazla yedin" hikâyesi değildir. Bazen mesele şudur: Vücut yakması gereken enerjiyi yakamaz, depolaması gerekmeyen yağı depolar. Bu yüzden obeziteye sadece kalori penceresinden değil, insülin penceresinden de bakmak zorundayız. Çünkü bazen göbeğin arkasında sadece fazla lokma değil, fazla insülin de vardır. Ve unutmayın: İnsülin bağırıyorsa, yağ hücresi sessiz kalmaz.
