AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Teşkilat Başkanı Ahmet Büyükgümüş, dijital platformların kullanıcı verilerini analiz ederek tercih ve davranışları takip ettiğini belirterek, Avrupa Birliği ülkelerinin uyguladığına benzer bir Dijital Hizmet Yasası'nın daha kapsamlı şekilde hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Dijital Medya ve Telif Hakları Sempozyumu
Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü desteğiyle, Anadolu Yayıncılar Derneği ve Türkiye Basın Federasyonu tarafından Altındağ Belediyesi ev sahipliğinde düzenlenen "Dijital Medya, Yerel Medya ve Telif Hakları Sempozyumu" Ulucanlar Cezaevi Kültür ve Sanat Merkezi'nde gerçekleştirildi. Programın açılışında konuşan Büyükgümüş, insanlık adına siyasetten kültür politikalarına, bilimsel alandan teknolojik gelişmelere kadar ezberleri bozan büyük dönüşümlerin yaşandığı bir çağda olunduğunu ifade etti.
Teknoloji Oligarklarının Tahakkümü
Büyükgümüş, teknoloji şirketlerinin merkezde olduğu ve insanlığın tarih boyunca ürettiği değer, kabul ve yaklaşımların hedef alındığı bir dönemden geçildiğini vurgulayarak, "Bir grup teknoloji oligarkı, bir avuç aktörün meydana getirmiş olduğu ekonomik değer, tüketim, teknolojik yaklaşım adeta tüm dünyayı kuşatmak üzeredir" dedi. Bilim insanlarının "veri yeni petroldür" yaklaşımına dikkat çeken Büyükgümüş, dijital platformların kullanıcı verilerini analiz ederek tercih ve davranışları takip ettiğini, bunun küçük bir azınlığın dünyaya tahakküm etme girişimi olduğunu belirtti.
Teknoloji şirketlerinin ülkelerin ekonomilerinden çok daha büyük bir değer zincirine sahip olduğunu ifade eden Büyükgümüş, trilyonlarca dolarlık bir ekonomiden bahsedildiğini söyledi.
Dijital Telif ve Adil Ekonomi
Bu duruma karşı güçlü bir duruş sergileyecek en önemli konu başlıklarından birinin "dijital telif" olduğunu vurgulayan Büyükgümüş, gazetecilerin ürettiği bilgilere arama motorları üzerinden erişildiğini ancak bilgiyi üretenlerin emeğinin karşılığını alamadığını dile getirdi. Yapay zeka uygulamalarının da bu bilgiyi işleyerek başka servislere dönüştürdüğüne dikkat çekti.
"Nasıl Sayın Cumhurbaşkanımız 'Dünya beşten büyüktür' diyorsa, aynı şekilde gazetecilerin, akademisyenlerin bilgi üreten tüm fikir işçilerinin emeği de beş büyük teknoloji şirketinden daha büyüktür" diyen Büyükgümüş, AB ülkelerindeki gibi bir Dijital Hizmet Yasası'nın daha kapsamlı şekilde hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti. Dijital Mecralar Komisyonu'nda görev yapmış bir milletvekili olarak bu konuda ciddi çalışmalar olduğunu ifade eden Büyükgümüş, İletişim Başkanlığı'nın da önemli çalışmalar yürüttüğünü söyledi.
Yapay zeka, arama motorları ve bilgi endekslemeleriyle gazetecilerin ve kültür insanlarının ürettiği bilgiyi tüketim nesnesine çeviren ekonomiye bir ana çerçeve getirilmesi gerektiğini vurgulayan Büyükgümüş, oluşacak gelirin AB ülkelerinde olduğu gibi fikir işçileri, gazeteciler ve basın kuruluşlarıyla paylaşılacağı bir model kurgulanması gerektiğini kaydetti. Bu adımın Türkiye ile sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Büyükgümüş, 85 milyonluk Türkçe konuşan nüfusun dijital hegemonlara karşı irade ve pazar büyüklüğü oluşturduğunu, dost ve kardeş ülkelerle ortak dayanışma kültürüne ulaşmak için lobi yapılması gerektiğini söyledi.
Küresel Hareket Çağrısı
Büyükgümüş, tüm dünyadaki gazetecilerin ve kültür insanlarının aynı sömürgeci bilgi ekonomisi anlayışından mustarip olduğunu belirterek, sosyal medya platformlarında Gazze ile ilgili içeriklerin kaldırılmasını ve ABD Başkanı Donald Trump'ın hesabının askıya alınmasını hatırlattı. Dijital ekonomilerin hoşuna giden sözler söylendiğinde karşılık bulunduğunu, aksi halde yok sayıldığını ifade eden Büyükgümüş, bu düzene hukuki, siyasi ve saha uygulamalarıyla karşı durulması gerektiğini vurguladı. Türkiye'den ve dost ülkelerden bu düzene karşı yeni platform yaklaşımları üretilmesi gerektiğini belirten Büyükgümüş, NSosyal girişimini örnek göstererek daha adil, şeffaf ve hesap verilebilir bir düzen için küresel bir harekete öncülük edilmesi çağrısı yaptı.
CHP İçi Tartışmalar ve Trol Zihniyeti
Büyükgümüş, İstanbul merkezli yolsuzluk soruşturmaları ve CHP içi tartışmalara değinerek, "Bu sürecin hiçbir boyutu bizi ilgilendirmiyor. Milletimizin de bizim de böyle bir gündemimiz yok. İçlerindeki rant mücadelesi, koltuk mücadelesi ve kamu kaynaklarını kullanarak heva ve heveslerini tatmin etme çabaları kendilerini ilgilendiriyor" dedi. CHP içinde tarafların birbirini dijital trol orduları kurmakla itham ettiğini anlatan Büyükgümüş, trol zihniyetinin demokrasiye ve siyasete zarar verdiğini belirterek, basın, siyaset, kültür ve ticaret hayatında bu zihniyetin yok olması için herkesin çaba göstermesi gerektiğini ifade etti.
Altındağ Belediye Başkanı Veysel Tiryaki ise sempozyuma ev sahipliği yapmaktan memnuniyet duyduklarını belirterek, dijital medyanın faydaları kadar sorunlarının da olduğunu söyledi.
Türkiye Basın Federasyonu Genel Başkanı ve Anadolu Yayıncılar Derneği Başkanı Sinan Burhan da dijital medyanın yaygınlaşmasıyla telif hakları sorunlarının karmaşıklaştığını ve reklam gelirlerinin büyük ölçüde dijital platformlara yöneldiğini belirterek, bu mecralara yönelik yeni düzenlemeler yapılması gerektiğini kaydetti. Konuşmaların ardından sempozyum, uzman isimlerin katılımıyla devam etti.
