Fatiha Suresi Hakkında Genel Bilgiler
Fatiha Suresi, İslam dininde büyük öneme sahip dualardan biridir. Kur'an-ı Kerim'in ilk suresi olan Fatiha, 7 ayetten oluşur ve Mekke döneminde inmiştir. İniş sırasına göre 5. suredir. Adını 'başlangıç, açılış' anlamına gelen 'fatiha' kelimesinden alır. Önemine ithafen Fatiha-ı Şerife olarak da anılır. Ayrıca ikinci ayetinin başlangıcına binaen Elham olarak da bilinir.
Kur'an-ı Kerim'in ilk suresi olduğu için 'başlangıç' anlamına gelen Fatiha adını almıştır. Surenin ayrıca 'Ümmü'l-Kitab' (Kitab'ın özü), 'es-Seb'ul-Mesani' (Tekrarlanan yedi ayet), 'el-Esas', 'el-Vafiye', 'el-Kafiye', 'el-Kenz', 'eş-Şifa', 'eş-Şükr' ve 'es-Salat' gibi başka adları da vardır.
Fatiha Suresi Arapça Okunuşu
Bismillahirrahmanirrahim.
1- Elhamdü lillahi rabbil'alemin
2- Errahmanir'rahim
3- Maliki yevmiddin
4- İyyake na'budü ve iyyake neste'in
5- İhdinessıratel müstakim
6- Sıratellezine en'amte aleyhim ğayrilmağdubi aleyhim ve leddallin
Fatiha Suresi Türkçe Anlamı
Rahman ve Rahim olan Allah'ın ismiyle.
1- Hamd (övme ve övülme), alemlerin Rabbi Allah'a mahsustur.
2- O, rahmandır ve rahimdir.
3- Ceza gününün malikidir.
4- (Rabbimiz!) Ancak sana kulluk ederiz ve yalnız senden medet umarız.
5- Bize doğru yolu göster.
6- Kendilerine lütuf ve ikramda bulunduğun kimselerin yolunu; gazaba uğramışların ve sapmışların yolunu değil! Amin.
Fatiha Suresinin Konusu
Bu sure, ilahi kitabın bütün amaçlarını; getirdiği mana, bilgi ve hükümleri özet halinde ihtiva etmektedir. Kur'an-ı Kerim'in gönderiliş amacı insanların dünya hayatını düzene koymak ve iyi bir dünya hayatından sonra ebedi saadeti sağlamaktır. Bu amaca ulaşabilmek için emir ve yasaklara ihtiyaç vardır. Bu emir ve yasakların hayata geçmesi, bunların kaynağının 'yaratıcı, varlığı zaruri, kemal sıfatlarına sahip, her çeşit eksiklik ve kusurdan uzak bulunan Allah' olduğunun bilinmesine bağlıdır. Bu imanı desteklemek üzere de mükafat ve ceza vaadi gerekir.
Surenin başından 'yevmi'd-din'e kadar birincisi, 'müstakim'e kadar ikincisi ve buradan sonuna kadar da mükafat ve ceza vaadi ile Kur'an kıssalarının özü veciz bir şekilde ifade edilmiştir.
Fatiha Suresinin Nüzulü
Mushafta birinci, nüzul sıralamasında 5. suredir. Hz. Muhammed'in peygamberliğinin ilk yıllarında Mekke'de nazil olduğu hususunda ittifak vardır. Kaynaklarda nüzul sebebiyle ilgili özel bir olay yoktur. Kur'an'ın hem bir mukaddimesi hem de özeti gibidir. Ayrıca her müminin kıldığı namazın bütün rek'atlarında rabbi ile konuşurcasına okuması ve bu sayede O'na yaklaşması murat edilmiştir.
Fatiha Suresinin Fazileti
Gerek yalnızca 'elhamdülillah' şeklinde ifade edilen hamdin ve gerekse bütünüyle Fatiha suresinin değeri ve müminin dini hayatındaki yeri hakkında birçok sahih hadis bulunmaktadır. 'Zikrin en üstünü la ilahe illallah, duanın en yücesi elhamdülillah'tır' (Tirmizi, Dua, 9). 'Allah'a hamd ile başlamayan her önemli işin sonu güdüktür' (İbn Mace, Nikah, 19).
Allah'ın resulü, Ebu Said b. Mualla isimli sahabiye, Kur'an-ı Kerim'deki en büyük sureyi mescidden çıkmadan bildireceğini ifade buyurmuş, sonra da bunun Fatiha olduğunu açıklamıştır (Buhari, Fezailü'l-Kur'an, 9). Yine birçok sahih hadiste Fatiha suresinin şifa özelliği ile ilgili açıklamalar yapılmıştır (bk. Buhari, Fezailü'l-Kur'an, 9).
Fatiha Suresinin Tefsiri
Surelerin başında bulunan besmele cümlelerinin, Kur'an-ı Kerim'in mushaflarda ilk defa toplanmasından itibaren yazılageldiği dikkate alınırsa, her surenin başındaki besmeleyi surenin ayet sayılarına dahil olmayan ayrı bir ayet olarak kabul etmek gerekmektedir. Hanefi fıkıhçılarının görüşleri de böyledir (Cessas, Ahkamü'l-Kur'an, I, 12). İmam Şafii ise Fatiha suresinin başındaki besmeleyi bu sureden bir ayet olarak kabul etmiştir.
Kur'an dilinde rahman sıfat-ismi Allah'a mahsustur, başka hiçbir varlık için kullanılmamıştır. Rahman 'en uzak geçmişe doğru bütün yaratılmışlara sonsuz ve sınırsız lutuf, ihsan, rahmet bahşeden' demektir. Rahim ise 'çok merhametli, rahmeti bol' demek olup bu sıfatla kullar da nitelenebilir.
Fatiha Suresi Ne Zaman Okunur?
Fatiha Suresi'ni öğrenmek, düzgün okumak, farz ve müstehap namazların birinci ve ikinci rekatlarında okumak her mükellef için farzdır. Namaz kılan şahıs, namazın üçüncü ve dördüncü rekatlarında, Fatiha Suresi veya Tesbihat-ı Erbaa'yı okumak arasında seçme hakkına sahiptir. Namazın birinci rekatında Fatiha Suresi'ne başlamadan önce 'Euzu billahi mineş-Şeytanir-Racim' demek müstahaptır; fakat namazdayken Fatiha Suresi'nin sonunda 'Amin' demek haramdır ve namazın batıl olmasına sebep olur.
Fatiha Suresi'nin birçok yerde, özellikle de farz namazlardan sonra veya hastanın yattığı yatağın başı ucunda ya da ölünün kabre koyulduğu esnada okunması müstehaptır. Müslümanlar arasında ölülerin günahlarının bağışlanması için veya ölüleri anmak amacıyla sıkça okunur.
Fatiha Suresi Kaç Ayet ve Hangi Cüzde?
Fatiha Suresi 7 ayetten oluşmaktadır. Kur'an-ı Kerim'de en başta yer alır ve 1. cüzde bulunur.
Fatiha Suresi Abdestsiz Okunur Mu?
Vakıa suresi 79. ayette 'Temizlenmiş olanlardan başkası ona el süremez.' şeklinde emredilir. Bu nedenle, cünüp olan ya da abdestsiz birisinin Kur'an-ı Kerim'e el süremeyeceği gibi herhangi bir ayeti de okuyamaz. Ancak abdesti olmayan birisi, Kur'an-ı Kerim'e el dokundurmadan ezberinden bildiği ayet ve sureleri okuyabilir. Ayet el-Kürsi, Fatiha ve İhlas gibi ayet ve sureleri dua niyetiyle okumak caizdir (Elmalılı Hamdi YAZAR, Tefsir, Vakıa 79. ayet; Celal Yıldırım, İslam fıkhı, IV/157). Başörtüsü olmadan da Fatiha suresi okunabilir; ancak Kur'an'a saygıdan dolayı başörtülü olunması tavsiye edilir.
Fatiha Suresi Adetliyken Okunur Mu?
Fatiha suresinin adetliyken Kur'an-ı Kerim'den ya da ezberden okunması caiz değildir.
