NASA'dan Turkuaz İstanbul Görüntüleri
ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Karadeniz ile Marmara Denizi'nde ilkbahar ve yaz aylarında görülen turkuaz renk değişimini gösteren uydu ve uzay görüntülerini yayımladı. NASA'nın PACE uydusu ile Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) çekilen görüntülerde, Karadeniz, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı boyunca oluşan turkuaz renkli fitoplankton yoğunluğu dikkat çekti.
PACE Uydusu 22 Haziran 2026'da Görüntüledi
NASA'nın 8 Şubat 2024'te uzaya gönderdiği PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, Ocean Ecosystem) uydusunda bulunan Ocean Color Instrument (OCI) cihazı, 22 Haziran 2026 tarihinde Karadeniz'deki dikkat çekici renk değişimini yüksek hassasiyetle görüntüledi. Uydudan elde edilen görüntülerde Karadeniz'in geniş bir bölümünün açık mavi ve turkuaz tonlarına büründüğü görüldü.
Renk Değişiminin Nedeni: Kokkolitoforlar
Bilim adamlarına göre denizde oluşan turkuaz rengin nedeni, "kokkolitofor" (coccolithophore) adı verilen mikroskobik fitoplanktonların yoğun şekilde çoğalması. Kalsiyum karbonat plakalarla kaplı bu canlılar, güneş ışığını yansıtarak deniz yüzeyine süt mavisini andıran turkuaz bir görünüm kazandırıyor. NASA, yılın diğer dönemlerinde ise silika kabuklu diyatomların daha yaygın görüldüğünü ve bu nedenle denizin daha koyu renkte göründüğünü belirtti.
ISS'den 27 Mayıs 2026 Görüntüsü
Yaklaşık bir ay önce, 27 Mayıs 2026 tarihinde Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan Expedition 74 ekibindeki bir astronot tarafından çekilen fotoğrafta ise İstanbul Boğazı boyunca uzanan turkuaz akıntılar net şekilde görüntülendi. Karadeniz'den Marmara Denizi'ne doğru uzanan fitoplankton hareketleri ve akıntı desenleri uzaydan da seçilebildi.
Mevsimsel Ekolojik Değişim Ortaya Kondu
NASA, yaklaşık bir ay arayla elde edilen uydu ve uzay istasyonu görüntülerinin bölgedeki mevsimsel fitoplankton hareketlerini ve deniz ekosistemindeki doğal değişimi ortaya koyduğunu belirtti. Uzmanlar, fitoplanktonların deniz besin zincirinin temelini oluşturmasının yanı sıra atmosferdeki karbonun tutulmasında da önemli rol oynadığına dikkat çekiyor.
Dron Görüntüleriyle Karşılaştırma
Öte yandan, İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'nde görülen aynı turkuaz renk değişimi daha önce dronla da görüntülenmişti. Deniz yüzeyinde oluşan turkuaz akıntılar ve fitoplankton yoğunluğu, hem deniz seviyesinden hem de uzaydan elde edilen görüntülerle karşılaştırmalı olarak gözler önüne serildi.
