Central Florida Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve GeroScience dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, uzay koşullarının karaciğerde yaşlanma benzeri genetik değişikliklere yol açtığını ortaya koydu. Araştırmada, Mars'a yapılacak uzun soluklu bir görevi simüle etmek amacıyla bir hayvan modeli 14 gün boyunca mikro yerçekimi koşullarında tutuldu ve ardından NASA laboratuvarlarında galaktik kozmik radyasyona maruz bırakıldı.
Karaciğerde Hücresel Yaşlanma ve İltihaplanma Artışı
İncelemeler sonucunda, metabolizmanın merkezi olan karaciğerde hücresel yaşlanma (senesens), iltihaplanma ve doku sertleşmesi (fibrozis) belirtilerinde belirgin bir artış tespit edildi. Bu değişiklikler, uzay yolculuğunun karaciğer üzerindeki olumsuz etkilerini gözler önüne seriyor.
Astronot Kanıyla Çarpıcı Benzerlik
Hayvanların karaciğerinde gözlemlenen genetik değişimler, NASA'nın ünlü İkizler Çalışması (Twins Study) ve sivil uzay görevi Inspiration4'e katılan astronotların kan örneklerindeki moleküler izlerle büyük benzerlik taşıyor. Özellikle genleri düzenleyen mikro-RNA'larda meydana gelen değişimlerin, iltihaplanma ve hücresel yaşlanmayı tetiklediği görüldü. Araştırmacılar, bu benzerliğin uzay koşullarının insan vücudu üzerindeki etkilerini anlamada önemli bir adım olduğunu belirtiyor.
Hem Uzay Hem de Dünya İçin Önemli Bir Adım
Araştırmacılar, bu bulguların derin uzay yolculuklarında astronotların sağlığını korumak adına geliştirilecek yeni tıbbi çözümlere ışık tuttuğunu belirtiyor. Aynı zamanda, uzay koşullarının sunduğu bu 'hızlandırılmış yaşlanma modelinin', Dünya'daki yaşa bağlı hastalıkların tedavisinin çok daha hızlı bir şekilde araştırılmasına olanak tanıması bekleniyor. Çalışma, hem astronot sağlığı hem de dünyadaki yaşlanma araştırmaları için çığır açıcı nitelikte.
