Meta New Mexico'da Tarihi Davayla Karşı Karşıya
New Mexico'da başlayan kritik dava, Meta Platforms'u genç kullanıcıları bağımlı hale getirmek ve çocukları cinsel sömürüden korumamakla suçluyor. Kamu yararı ihlali iddiasıyla görülen davada eyalet, platformlarda radikal değişiklikler talep ediyor. Meta ise bu taleplerin uygulanamayacağını ve gerekirse eyaletten çekilebileceğini belirtiyor.
Gençleri Bağımlı Kılma ve Çocuk İstismarı İddiaları
Meta Platforms, New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez tarafından açılan davada ağır suçlamalarla karşı karşıya. Şirketin Facebook, Instagram ve WhatsApp’ı gençleri bilinçli şekilde bağımlı kılacak biçimde tasarladığı ve çocukları cinsel sömürüden yeterince korumadığı iddia ediliyor. Davanın odak noktası, Meta’nın faaliyetlerinin New Mexico yasalarına göre “kamu yararı ihlali” oluşturup oluşturmadığı. Bu hukuki kavram, toplumun sağlık ve güvenliğini irrasyonel şekilde engelleyen faaliyetleri kapsıyor ve daha önce tütün, opioid krizi gibi alanlarda da kullanılmıştı.
Jüri Meta’yı Suçlu Buldu, 375 Milyon Dolar Tazminat
Davanın ilk aşamasında Mart ayında toplanan jüri, Meta’nın genç kullanıcılar için Facebook ve Instagram’ın güvenliği konusunda yanıltıcı beyanlarda bulunduğuna hükmetti. Şirket, eyaletin tüketici koruma yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle 375 milyon dolar tazminat ödemeye mahkûm edildi. Şimdi Hakim Bryan Biedscheid önünde devam eden ikinci aşama ise davanın en kritik bölümünü oluşturuyor. Hakim, Meta’nın kamu yararı ihlali yapıp yapmadığına karar verecek. Olumlu bir karar durumunda, geniş kapsamlı tedbirler alma yetkisine sahip olacak.
Radikal Önlemler Talep Ediliyor
New Mexico Başsavcılığı, Meta’dan şu değişiklikleri talep etmeye hazırlanıyor:
- Kullanıcıların yaş doğrulaması
- Küçükler için algoritmanın yeniden yapılandırılması ve kaliteli içerik ön plana çıkarılması
- Otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma özelliklerinin genç kullanıcılar için kaldırılması
Başsavcı Torrez, davanın sosyal medyanın son 10-15 yıldaki etkilerinin boyutunu ve parasal değerini ortaya çıkaracağını vurguladı. Eyalet ayrıca milyarlarca dolarlık ek tazminat ve 15 yıllık ruh sağlığı programı için fon talep etmeyi planlıyor.
Meta’nın Savunması: “İmkansız ve Eyaletten Çekilebiliriz”
Meta, suçlamaları reddediyor ve genç kullanıcı güvenliği için zaten önemli adımlar attığını savunuyor. Şirket, talep edilen birçok değişikliğin “teknolojik olarak imkânsız” olduğunu belirtiyor. Meta sözcüsü, “Tek bir platforma odaklanmak yanlış bir strateji. Gençlerin kullandığı yüzlerce uygulama var. Bu zorunluluklar ebeveyn haklarını ihlal ediyor ve ifade özgürlüğünü kısıtlıyor” dedi. Şirket ayrıca kamu yararı ihlali iddiasını hukuken reddediyor ve sosyal medyanın ruh sağlığı sorunlarına yol açtığına dair bilimsel kanıt bulunmadığını öne sürüyor. Meta, olası yaptırımların uygulanması halinde New Mexico’dan tamamen çekilmek zorunda kalabileceğini de yatırımcılarına bildirdi.
Dava Ülke Çapında Emsal Olabilir
New Mexico davası, Meta ve diğer sosyal medya devlerine karşı 40’tan fazla eyalet ve 1.300’den fazla okul bölgesi tarafından açılan benzer davalar arasında öne çıkıyor. Kararın, sadece New Mexico’yu değil, tüm Amerika’daki sosyal medya düzenlemelerini şekillendirmesi bekleniyor.
