Çin, uzay teknolojisi alanında çığır açan bir adım atarak yapay zekayı yörüngede kullanmaya başladı. Guoxing Aerospace Technology şirketi, Dünya yörüngesinde konuşlandırılan uydular üzerinden genel amaçlı bir yapay zeka modelini faaliyete geçirdi.
Tarihi Deneme Başarıyla Tamamlandı
Xinhua ajansının aktardığı bilgilere göre, "ADA Space" olarak bilinen şirket, Alibaba tarafından geliştirilen Qwen3 adlı üretken yapay zeka modelini 12 uydudan oluşan bilgisayar ağına yüklemeyi başardı. Bu hamleyle birlikte yapay zeka, ilk kez uzay ortamında operasyonel bir şekilde kullanılmış oldu.
Detaylar Konferansta Açıklandı
Çıngdu merkezli şirketin İdari Başkan Yardımcısı Vang Yabo, denemenin teknik detaylarını Guangcou şehrinde düzenlenen bir konferansta paylaştı. Vang, yörüngedeki bilgisayar ağına entegre edilen yapay zeka modelinin, Dünya'daki yer kontrol merkezinden gelen soru ve direktifleri başarıyla işleyerek çok sayıda akıl yürütme işlemini gerçekleştirdiğini vurguladı.
"Bu, genel amaçlı bir yapay zeka modelinin yer kontrolünden operasyonel bir uydu ağına yüklenerek kullanıldığı ilk örnek oldu." ifadelerini kullanan Vang, sürecin hızına da dikkat çekti. Yerden komut verilmesinden yapay zekanın uzayda çıkarımlar yapmasına ve sonuçları geri iletmesine kadar tüm aşamaların sadece 2 dakika içinde tamamlandığını açıkladı.
Star-Compute Projesi ve Gelecek Hedefleri
ADA Space şirketi, 12 uzay bilişimi uydusunu Mayıs 2025 tarihinde alçak yer yörüngesine göndermişti. Şirketin "Star-Compute" adını verdiği iddialı projesi kapsamında 2025 yılı sonuna kadar toplam 2 bin 800 uydudan oluşan kapsamlı bir uzay bilgisayar ağı kurulması planlanıyor. Bu ağın yapısı şu şekilde olacak:
- 2 bin 400 uydu yapay zeka çıkarım işlemleri için kullanılacak
- 400 uydu ise yapay zeka eğitimi faaliyetlerine ayrılacak
Uzayda Yapay Zeka Yarışı Hızlanıyor
Çin'in bu hamlesi, uzayda yapay zeka kullanımı alanında küresel rekabetin ne kadar hızlandığını gözler önüne seriyor. Washington merkezli Starcloud adlı uzay bilişimi şirketi, Kasım 2025'te benzer bir deneme gerçekleştirmişti. Starcloud, Nvidia'nın H100 grafik işlemcileriyle donatılan bir uyduya, OpenAI'ın kurucularından Andrej Karpathy’in geliştirdiği NanoGPT yapay zeka modelini yükleyerek kullanmış ve bu, yapay zekanın uzayda kullanıldığı ilk örnek olarak kayıtlara geçmişti.
Çin'in gerçekleştirdiği bu son deneme, uzay tabanlı yapay zeka sistemlerinin operasyonel kapasitesini önemli ölçüde artırma potansiyeli taşıyor. Teknolojinin gelecekte uzay keşifleri, uydu veri işleme, uzay gözlemleri ve hatta uzay tabanlı iletişim sistemlerinde devrim yaratması bekleniyor.
