Meta Platforms, yapay zeka destekli sistemlerini kullanarak tıbbi sorunu olan, sağlık izni alan veya engelli çalışanları orantısız biçimde işten çıkarma listelerine dahil etmekle suçlandı. 26 çalışanın Oakland Federal Mahkemesi'nde açtığı davada, şirketin üretkenlik skoru, AI token kullanımı ve izleme araçlarıyla ayrımcılık yaptığı iddia edildi. Dava, büyük bir ABD teknoloji şirketine karşı AI tabanlı işten çıkarmalara ilk kez hukuki meydan okuma niteliği taşıyor. Çalışanlar işten çıkarmaların durdurulmasını isterken Meta suçlamaları reddetti.
Yapay Zeka Destekli İşten Çıkarma Süreci
Yapay zeka teknolojilerindeki hızlı ilerleme, teknoloji devlerini verimlilik arayışıyla birlikte geniş çaplı işten çıkarmalara yöneltti. Google, Amazon, Microsoft ve Meta gibi şirketler son yıllarda binlerce çalışanı işten çıkarırken bir yandan da AI yatırımlarını agresif şekilde artırıyor. Bu dönüşümün tartışmalı yüzü şimdi bir davayla gündeme geldi. Meta, engelli ve tıbbi izin kullanan çalışanları yapay zeka sistemleriyle hedef almakla suçlanıyor.
Meta'ya Karşı Ayrımcılık Davası
26 Meta çalışanı, Oakland Federal Mahkemesi'ne yaptıkları başvuruda, şirketin Mayıs ayındaki toplu işten çıkarma sürecinde AI destekli sistemleri ayrımcılık amacıyla kullandığını öne sürdü. Davacılar, federal ve eyalet yasalarını ihlal ederek engellilere, sağlık izni kullananlara ve hamilelere karşı ayrımcılık yapıldığını belirtiyor.
Kullanılan Yapay Zeka Sistemleri
Şirketin Metamate adlı büyük dil modeli asistanı, çalışanların iletişim ve belgelerini takip eden ikinci beyin sistemi ile tuş vuruşu, ekran içeriği, e-posta ve tarayıcı geçmişini inceleyerek oluşturulan üretkenlik skorlarının, tıbbi izin alan veya engelli personeli dezavantajlı duruma düşürdüğü iddia ediliyor. Davacılar ayrıca Meta'nın California ve New York City'nin yeni AI önyargı testi yasalarına uymadığını öne sürüyor.
Meta'nın Savunması
Meta sözcüsü iddiaların temelsiz olduğunu belirterek, “İşgücü yönetimi ve organizasyonel kararlar insanlar tarafından alınmıştır, AI tarafından değil” açıklamasını yaptı. Şirket, CEO Mark Zuckerberg'in daha önce belirttiği üzere bu yıl içinde başka şirket çapında işten çıkarma planlamadığını da hatırlattı.
Bu dava, büyük bir Amerikan teknoloji şirketine karşı AI kullanılarak gerçekleştirilen işten çıkarmalara karşı açılan ilk önemli hukuki süreç olarak dikkat çekiyor. Meta, Mayıs ayında küresel iş gücünün yaklaşık %10'unu (neredeyse 8.000 kişi) işten çıkarmıştı. Davacılar altı eyalet ve Washington DC'den geliyor.
