Palantir Technologies CEO'su Alex Karp, şirketin ikinci çeyrek bilançosunda rekor gelir ve kâr açıklamasının ardından yapay zeka sektöründeki büyük dil modeli geliştiren laboratuvarlara yönelik sert eleştirilerde bulundu. Karp, bu şirketlerin kurumsal müşterilerinin 'üretim araçlarını' ele geçirmeyi hedeflediğini ve bu tutumun 'Marksist tonlar ve alt tonlar' taşıdığını öne sürdü.
Rekor çeyrek: Palantir'in yükselişi
Palantir, 2025'in ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 93 artışla 1,9 milyar dolar gelir elde etti. Şirketin net kârı ise 1,1 milyar dolar olarak açıklandı. Karp, bu rakamın 'geçen yılın aynı döneminde elde edilen toplam gelirden daha fazla' olduğunu vurguladı. Yapay zeka kullanımındaki hızlı artış, şirketin büyümesinde belirleyici rol oynadı.
'Marksist tonlar' ne anlama geliyor?
Karp, hissedar mektubunda şu ifadelere yer verdi: 'İşimizde Marksist tonlar ve alt tonlar var. Diğerleri, özellikle büyük dil modelleri inşa edenlerin birçoğu, bilerek ya da bilmeyerek, sözde ortaklarının üretim araçlarını ele geçirmeyi amaçlıyor.' Analist konferansında bu görüşünü genişleten Karp, bazı yapay zeka şirketlerinin 'savaşçılara destek vermeyen, sebze yiyen ve küçük bir yerde yaşayan dar bir grubun' tüm üretim araçlarına sahip olması gerektiğine inandığını savundu.
Karp'a göre kurumsal müşteriler, kendi fikri mülkiyetlerini, uzmanlıklarını ve iş bilgilerini bu modellere aktararak 'rakip bir iş modelinin inşasına' katkı sağlıyor. Bu sürecin 'ahlaki üstünlük' iddiasıyla meşrulaştırıldığını belirten Karp, müşterilerin kendi işlerini gereksiz hale getirecek bir yapının finansmanına dönüştüğünü ifade etti.
Kurumsal yapay zekada kontrol meselesi
Palantir'in yaklaşımı, bu eleştirinin karşıtı olarak konumlanıyor. Şirket, müşterilerin kendi verilerini ve yapay zeka süreçlerini tam kontrol altında tutmasını sağlayan çözümler sunuyor. Karp, bazı laboratuvarların sunduğu token tabanlı modelleri 'gerçek maliyetli bir tür kendini tatmin' olarak nitelendirerek, kurumların bu modelleri kullanarak aslında kendi rekabet güçlerini rakiplerine devrettiklerini öne sürdü.
Bu endişe yalnızca Karp'a özgü değil. Microsoft CEO'su Satya Nadella da benzer şekilde, yapay zeka ortaklıklarında veri ve fikri mülkiyet kontrolünün önemine dikkat çekmişti. Anthropic ve OpenAI gibi laboratuvarlarla iş birliği yapan birçok şirketin, aynı laboratuvarların sonradan tasarım araçlarından sağlık operasyonlarına, hukuk ve ilaç keşfine kadar benzer alanlarda kendi ürünlerini piyasaya sürdüğü gerçeği, bu tartışmayı güçlendiriyor.
Rekabet mi, tekel mi?
Karp'ın kullandığı dil oldukça keskin ve polemik yaratıcı olsa da, ortaya koyduğu temel soru sektörde giderek daha fazla dile getiriliyor: Yapay zeka laboratuvarları, müşterilerinin bilgisini kendi modellerine aktararak uzun vadede onları rakip haline mi getiriyor? Palantir'in rekor sonuçları ise, bu tartışmanın ortasında bile model bağımsız ve kurumsal kontrol odaklı yaklaşımların ciddi bir pazar payı kazanabileceğini gösteriyor.
Yapay zeka pazarı hızla büyürken, 'üretim araçlarının' kimin elinde olacağı sorusu, önümüzdeki dönemin en kritik rekabet alanlarından biri haline geliyor. Karp'ın açıklamaları, sektördeki güç dengelerini ve iş modellerini yeniden gündeme taşıdı.
