Yapay zeka (YZ) teknolojilerinin hızla gelişmesi, iş dünyasında ve toplumda büyük bir endişe yaratıyor. Reuters ve Ipsos tarafından yapılan son ankete göre, Amerikalıların yüzde 53'ü yapay zekanın kendilerini veya aile üyelerinden birini işsiz bırakmasından korkuyor. Bu oran, 2023'te yapılan benzer bir ankete göre belirgin bir artış gösteriyor.
Anketin Detayları ve Sonuçları
3-8 Haziran 2026 tarihleri arasında 4.531 Amerikalı yetişkinle gerçekleştirilen anket, yapay zeka kaynaklı iş kaybı korkusunun yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre dengeli dağıldığını ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 37'si bu konuda endişe duymazken, yüzde 10'u kararsız kaldı veya cevap vermedi.
Siyasi Görüşe Göre Farklılıklar
Endişe seviyesi siyasi görüşe göre değişiyor. Demokrat seçmenlerin yüzde 61'i yapay zeka nedeniyle iş kaybı korkusu taşırken, Cumhuriyetçilerde bu oran yüzde 47'de kalıyor. Demokratların daha yüksek eğitimli tabanı bu farkta etkili olabilir.
Üniversite Mezunları Yapay Zekayı Daha Sık Kullanıyor
Ankette dikkat çeken bir diğer bulgu, yapay zeka kullanım alışkanlıkları. Üniversite mezunlarının yüzde 50'si yapay zekayı düzenli kullanırken, bu oran lisans eğitimi olmayanlarda yüzde 34, genel ortalamada ise yüzde 40 seviyesinde. Kullanım arttıkça endişe de paralel olarak yükseliyor. Amerikalıların yüzde 73'ü yapay zekanın daha yaygın kullanımından kaygı duyduğunu ifade etti; bu oran 2023 anketine göre yüzde 5 puan artış gösterdi.
Toplumsal Tepkiler ve Örnekler
New Jersey'de yaşayan 62 yaşındaki serbest yazar Jennifer Schalhoub, anket sonuçlarını doğrulayan bir örnek verdi. Hükümet yetkililerine politika önerileri yazan işini yakın zamanda kaybettiğini belirten Schalhoub, bunun arkasında yapay zekanın olduğunu düşünüyor. "Yapay zeka her şeyi ele geçiriyor çünkü insanlar üretilen işin kalitesine artık eskisi kadar önem vermiyor" dedi.
Teknoloji Sektöründe İşten Çıkarmalar Sürüyor
Son dönemde özellikle teknoloji şirketlerinde yapay zeka odaklı işten çıkarmalar hız kazandı. Intuit'in küresel iş gücünü yüzde 17 azaltma kararı, bu trendin somut örneklerinden biri. Uzmanlar, bu kesintilerin sadece teknoloji sektörüne özgü kalıp kalmayacağını, genel iş piyasasını da etkileyip etkilemeyeceğini sorguluyor. Öte yandan ABD ekonomisi son dönemde güçlü istihdam rakamları açıklamaya devam ediyor.
Yapay Zekanın Geçmişi ve Yükselişi
Yapay zeka fikri 1950'lere dayanıyor. 1956'da Dartmouth College'da düzenlenen bir konferansta "yapay zeka" terimi ilk kez resmen kullanıldı. Uzun yıllar durgunluk dönemleri yaşayan bu alan, son on yılda derin öğrenme ve büyük veri sayesinde büyük bir sıçrama yaptı. 2022'de OpenAI'nin ChatGPT'yi kamuoyuna sunmasıyla yapay zeka hayatımıza fırtına gibi girdi. Teknoloji devleri bu alana trilyonlarca dolar yatırırken, Anthropic gibi şirketler kurumsal dünyada hızla yol aldı. Ancak bu hızlı yükselişin karanlık bir yanı da var: Verimlilik vaadiyle başlayan süreç, birçok sektörde işten çıkarmalara yol açtı.
Yapay Zekanın Potansiyel Riskleri
Ankette ayrıca yapay zekanın siyasi propaganda, eğlence ve savaş alanlarındaki potansiyel riskleri de endişeleri körüklüyor. Dünya liderleri ve Papa Leo XIV dahi bu konuda uyarılarda bulundu. Eski Google CEO'su Eric Schmidt'in bir üniversite mezuniyet töreninde öğrenciler tarafından yuhalanması, toplumsal tepkinin boyutunu gösteriyor.
