Siirt Üniversitesi ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi akademisyenleri tarafından keşfedilen 'gladiolus siirtensis' adlı endemik bitki türü, dünyada yalnızca 300 metrekarelik bir alanda yaşıyor. Bitkiyi koparmanın cezası ise 699 bin 245 TL olarak belirlendi.
Keşif ve Özellikler
Siirt Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Fidan, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nden Doç. Dr. Süleyman Mesut Pınar ve Doç. Dr. Hüseyin Eroğlu, 'Siirt İlinin Karasal ve İç Su Ekosistemleri Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzlemesi Projesi' kapsamında Herekol Dağı eteklerindeki Kovanağzı köyü kırsalında bu bitkiyi keşfetti. Üç yıllık çalışma sonucunda 2023 yılında Latince kurallarına uygun şekilde 'gladiolus siirtensis' adı verilen bitki, Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre tek yaşama alanına sahip olması nedeniyle nesli kritik tehlike 'CR' altında bulunuyor.
Bilim Dünyasına Katkı
Prof. Dr. Mehmet Fidan, bitkinin lokal bir alanda bulunduğunu belirterek, 'Dünyada yaklaşık 300 metrekarelik bir alan dışında yayılış alanı henüz tespit edilemedi. O yüzden de çok önemli bir bitki. Bu alanın lokal ve izole bir alan olması nedeniyle biyolojik ve bitki çeşitliliği açısından son derece zengin bir yer olduğunu gösteriyor. Buradaki çalışmalarımız devam ediyor. İnanıyoruz ki ileriki süreçlerde birçok yeni bitki türü bu alandan bilim dünyasına tanıtılacak' dedi.
Ekonomiye Kazandırma Çalışmaları
Fidan, bilimsel çalışmalarda tespit edilen yeni bitki türlerine karakteristik özelliğine göre bulunduğu bölgenin ya da ilin ismini vermeye gayret ettiklerini vurgulayarak, bu bitkinin de Siirt'te keşfedilmesinden dolayı 'Siirt' adıyla bilim dünyasına tanıttıklarını belirtti. 'Bitkinin kültürü alınarak park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılabilme ihtimali yüksektir. Ziraat Fakültesi'ndeki hocalarımızla ileriki süreçlerde bunu ekonomiye kazandırmayla ilgili çalışmalarımız başlayacak. Bitkiyi böylece inşallah ekonomiye kazandırabileceğiz' ifadelerini kullandı.
Tehlike Altındaki Tür
Bitkinin şu an tehlike kategorisi açısından 'kritik seviyede tehlike altında olan bir bitki' olduğuna işaret eden Fidan, 'Hem otlanma baskısı altında hem de çok dar bir alanda yayılış gösterdiği için kritik seviyede tehlike altında olan bir bitki. Soğanlı olmasının yanında narin bir bitki. Bitki, yaz aylarında yaklaşık 20 gün çiçek açıyor. Görenler, bu bitkiye zarar vermemeli, bu konuda dikkatli olmalı. Bitkiye zarar verilmesi halinde idari para cezası uygulanıyor' diye konuştu.
Ulaşımı Zor Bölgede Keşif
Araçların ulaşamadığı noktaların bilim insanları için çalışmanın başladığı yerler olduğunu anlatan Fidan, bu bitkiyi de araçla ulaşımın mümkün olmadığı bir bölgede keşfettiklerini sözlerine ekledi.
