Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), yüzde 99 oranında engelli bir bireyin ücretsiz toplu taşımadan yararlanabilmesi için kart ve yıllık vize ücreti talep eden Bursa Büyükşehir Belediyesi hakkında engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle 256 bin 357 lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.
Başvuru ve İddialar
Kuruma başvuran bir anne, yüzde 99 engelli olan kızının engelli kimlik kartı bulunduğunu ve ilgili mevzuata göre bu kartla refakatçisiyle birlikte ücretsiz toplu taşımadan yararlanabilmesi gerektiğini belirtti. Buna rağmen Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin ücretsiz ulaşım hakkından yararlanabilmek için ayrıca Bursakart alma zorunluluğu getirdiğini, kartın her yıl ücretli şekilde vizelendiğini ve bu uygulamanın engelliler açısından ayrımcılık oluşturduğunu ileri sürdü. Başvurucu ayrıca şehit yakınları, gaziler, vazife malulleri ve yakınlarının ise bakanlık tarafından verilen kartlarla herhangi bir ek kart almadan ücretsiz seyahat edebildiğini ifade etti.
TİHEK İncelemesi
TİHEK incelemesinde, ücretsiz seyahat hakkına sahip gruplar arasında uygulama birliği bulunmadığını tespit etti. Şehit yakınları, gaziler, vazife malulleri ve devlet sporcularının ilave kart veya ücret ödemeden haklarını kullanabildiği, engellilerin ise ücretsiz seyahat hakkından yararlanabilmek için kişiselleştirilmiş Bursakart almak, vize yaptırmak ve ücret ödemek zorunda bırakıldığı kaydedildi. Kurul, engellilere yönelik farklı muamelenin nesnel ve makul bir gerekçesinin ortaya konulamadığını, engelli kimlik kartı veya ilgili belgelerin ibrazının ücretsiz seyahat için yeterli olduğunu vurguladı.
Karar ve Gerekçe
Kararda, engellilerin ücretsiz seyahat haklarını diğer hak sahiplerinden daha ağır şartlara bağlayan Bursakart uygulamasının mevzuata aykırı ve ayrımcı nitelikte olduğu belirtildi. TİHEK, engellilerin ücretsiz ulaşım hakkını kullanabilmeleri için ücret karşılığında kart alma ve her yıl vize yaptırma zorunluluğu getirilmesinin engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği sonucuna ulaştı. Bu nedenle Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne 256 bin 357 lira idari para cezası verildi.
