13 Haziran'da gerçekleştirilen Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınavın ardından milyonlarca öğrenci ve veli sonuçları beklemeye başladı. Ancak uzmanlara göre sınav sonrası dönemde öğrencilerin karşılaştığı en büyük baskı sınav salonunda değil, evde yaşanabiliyor. Özellikle ilk günlerde kullanılan bazı ifadeler çocukların özgüveninde kalıcı yaralar açabiliyor.
Özgüveni Zedeleyen Cümleler
Uzmanlara göre "Bu kadar çalışıp bunu mu yaptın?", "Sana söylemiştim", "Komşunun çocuğu daha iyi yaptı" gibi ifadeler yalnızca sınav sonrasındaki birkaç günü etkilemiyor. Bu tür yaklaşımlar öğrencinin kendine olan güvenini zedeleyerek ilerleyen yıllardaki akademik performansını da olumsuz etkileyebiliyor. Araştırmalar, sürekli eleştirilen ve başarısı yalnızca puanlarla değerlendirilen öğrencilerin risk almaktan kaçındığını, hata yapma korkusunun arttığını ve zamanla derslere karşı motivasyon kaybı yaşayabildiğini gösteriyor. Uzmanlar, özellikle ergenlik dönemindeki öğrencilerin ailelerinden gelen mesajları kimliklerinin bir parçası haline getirebildiğine dikkat çekiyor.
Asla Kıyaslama Yapmayın
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer konu ise kıyaslama. Özellikle sınavdan hemen sonra arkadaşların, kuzenlerin veya komşu çocuklarının performanslarının gündeme getirilmesi öğrenciler üzerinde ciddi baskı oluşturabiliyor. Çocukların bu dönemde duyduğu her olumsuz yorumun gelecekteki sınavlara ilişkin bakışını da etkileyebileceği belirtiliyor. Bir sınav sonrasında yaşanan ağır eleştiriler, öğrencinin sonraki eğitim basamaklarında sınav kaygısını artırabiliyor. Uzmanlar, sınav sonrası ilk günlerin dinlenme ve normalleşme dönemi olarak değerlendirilmesini öneriyor. Uzmanlara göre öğrencilerin şu mesajı hissetmesi büyük önem taşıyor: "Senin değerin sınav sonucundan bağımsız."
Bu Cümlelerden Uzak Durun
- "Bu kadar çalıştın, sonuç bu mu?"
- "Ben sana söylemiştim."
- "Arkadaşın senden daha iyi yapmış."
- "Hayatının fırsatını kaçırdın."
- "Bizi hayal kırıklığına uğrattın."
- "Artık iyi bir liseye gidemezsin."
Bunları Söyleyin
- "Uzun bir maratonu tamamladın."
- "Elinden gelen çabayı gösterdin."
- "Sonuç ne olursa olsun yanındayız."
- "Şimdi biraz dinlenmeyi hak ettin."
- "Birlikte önümüzdeki seçeneklere bakacağız."
- "Bu sınav senin değerini belirlemez."
