Diş minesinde ve dokularında meydana gelen aşınmalar günümüzde giderek daha yaygın hale geliyor. Uzmanlar, erken dönemde fark edilmeyen aşınmaların ilerleyen süreçte diş hassasiyeti, kırıklar ve çene eklemi problemlerine yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Diş Aşınmalarının Nedenleri
Dişlerin günlük kullanımı sırasında meydana gelen küçük madde kayıpları zamanla gözle görülür seviyelere ulaşabiliyor. Mekanik, kimyasal ve fiziksel etkenler uzun vadede dişlerde kalıcı hasarlara neden olabiliyor. Diş aşınmaları genel olarak üç temel başlık altında inceleniyor:
Dişlerin Birbirine Sürtünmesine Bağlı Aşınma
Normal çiğneme sırasında dişlerde yıllar içinde yavaş ve düzenli şekilde meydana gelen madde kaybı doğal bir süreçtir. Ancak çene kapanışındaki bozukluklar veya diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı nedeniyle oluşan aşınmalar normalden fazla ilerleyebilir. Özellikle geceleri görülen diş sıkma alışkanlığı, dişlerde ciddi aşınmalara ve dişleri çevreleyen çene kemiğinde hasara neden olabilir. İleri düzeydeki aşınmalar, çene yüksekliğinin azalmasına ve zamanla çene ekleminde ağrı ile fonksiyon bozukluklarına yol açabilir.
Yanlış Fırçalama ve Dış Etkenlere Bağlı Aşınma
Yanlış fırçalama, diş aşınmalarının en sık nedenlerinden biridir. Özellikle sert ve yatay hareketlerle yapılan fırçalama, diş yüzeylerinde kalıcı hasara yol açabilir. Diş fırçasına bağlı aşınmalar en sık görülen aşınma tipidir ve aşınmanın görüldüğü bölge, kişinin sağ veya sol el kullanmasına göre değişebilir. Bu bölgeler genellikle kama şeklinde görünür. İleri vakalarda diş kırıkları meydana gelebilir. Bu nedenle dişlerin yukarı-aşağı hareketlerle fırçalanması önerilmektedir.
Asit Kaynaklı Diş Aşınması
Asit kaynaklı diş aşınması bakterilerden bağımsız gelişir. Ağız ortamının asitlik seviyesinin düşmesiyle diş minesinde çözünme başlar. Yüksek asit içeren yiyecek ve içeceklerin sık tüketilmesi riski artırır. Limon emme alışkanlığı, asitli meyvelerin sık tüketimi ve bazı meyve sularının aşırı tüketimi, diş minesinde geri dönüşü olmayan kayıplara neden olabilir. Asit nedeniyle yumuşayan diş yüzeylerinin hemen fırçalanması, aşınmayı artırabilir. Sık ve bol miktarda meyve yiyen veya kola ve meyve suyu tüketen kişilerin, bu tür gıdaları aldıktan sonra dişlerini fırçalamak için 1 ila 1,5 saat beklemesi gerekir. Bu süre içerisinde tükürük, diş minesinin yeniden güçlenmesine yardımcı olur. Dişler az aşındırıcı özelliğe sahip macunlarla, yukarı-aşağı hareketlerle ve yumuşak ya da orta sertlikte bir fırçayla temizlenmelidir.
Diş Aşınmalarını Önleme Yolları
Diş aşınmaları büyük ölçüde önlenebilir sorunlardır. Asitli yiyecek ve içeceklerin dişlerle temas süresini mümkün olduğunca kısa tutun. Gazlı içecekleri ağzınızda bekletmeyin, pipet kullanın. Meyveleri uzun süre emmeyin. Asitli yiyecek ve içeceklerden hemen sonra dişlerinizi fırçalamayın. Dişlerinizi yumuşak bir fırça ve az aşındırıcı bir diş macunuyla nazikçe temizleyin. Eğitim en iyi savunma yöntemidir.
