DSÖ'den aşırı sıcak uyarısı: Avrupa'da can kaybı artıyor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Avrupa'da etkili olan aşırı sıcak hava dalgaları nedeniyle 21 Haziran'dan bu yana bin 300'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Ghebreyesus, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Şu anda 150 milyon kişi aşırı yüksek sıcaklık şartları altında yaşıyor, yüzlerce kişi hayatını kaybetti, eğitime ara verildi ve elektrik şebekeleri çöküyor" ifadelerini kullandı.
Sıcak stresi 'sessiz katil' olarak nitelendiriliyor
DSÖ Genel Direktörü, hava sıcaklıklarından kaynaklanan sağlık sorunlarına dikkat çekerek, sıcak stresinin sıklıkla "sessiz katil" olarak nitelendirildiğini vurguladı. Ghebreyesus, Avrupa'daki evlerin, iş yerlerinin ve okulların bu kadar yüksek sıcaklıklara göre inşa edilmediğine dikkat çekti. Avrupa'nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğunu belirten DSÖ Genel Direktörü, kıtanın küresel ortalamanın iki katı hızla ısındığını söyledi. Daha önce "nesilde bir kez görülen" sıcak hava dalgalarının iklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkisiyle artık neredeyse her yıl yaşandığını ifade etti.
DSÖ'den serin kalma rehberi
DSÖ, internet sitesinde aşırı sıcaklarda serin kalmaya yönelik pratik öneriler yayımladı. Rehberde günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması, gölgede kalınması ve her gün iki ila üç saatin serin bir ortamda geçirilmesi tavsiye edildi. Evlerin serin tutulması için hava karardıktan sonra gece serinliğinden yararlanılması, gündüz dış ortam sıcaklığı iç mekanlardan yüksek olduğunda pencerelerin kapalı tutulup perdelerin çekilmesi ve mümkün olduğunca elektrikli cihazların kapatılması önerildi.
Rehberde ayrıca elektrikli vantilatörlerin yalnızca hava sıcaklığının 40 santigrat derecenin altında olduğu durumlarda kullanılması gerektiği, 40 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda ise vantilatörlerin vücudu daha da ısıtabileceği uyarısında bulunuldu. Klima kullanılması durumunda termostatın 27 santigrat dereceye ayarlanması ve vantilatörle birlikte çalıştırılmasının ortamın yaklaşık 4 derece daha serin hissedilmesini sağlayabileceği ve soğutma amaçlı elektrik tüketiminde yüzde 70'e varan tasarruf sağlayabileceği belirtildi.
Sıvı tüketimi ve hassas gruplar için öneriler
Vücudun serin tutulması ve sıvı kaybının önlenmesi için hafif ve bol giysiler giyilmesi, serin duş alınması, cildin nemli bez veya sprey ile serinletilmesi ve düzenli olarak su tüketilmesi tavsiye edildi. DSÖ, saatte en az bir bardak, günde ise iki ila üç litre su içilmesini önerdi. Rehberde ayrıca özellikle 65 yaş üzerindekiler, kalp, akciğer veya böbrek hastalığı bulunanlar, engelliler ve yalnız yaşayan kişilerin düzenli olarak kontrol edilmesinin önemine dikkat çekildi.
DSÖ, çocukların ve hayvanların park halindeki araçlarda kesinlikle bırakılmaması, günün en sıcak saatlerinde doğrudan güneş ışığına maruz kalınmaması ve bebek arabalarının kuru bir örtüyle kapatılmaması gerektiği uyarısında da bulundu. Bunun yerine ince ve ıslak bir bez kullanılması ve bezin gerektiğinde yeniden ıslatılması tavsiye edildi.
Avrupa'da 381 milyon kişi yüksek sıcaklıklara maruz kalacak
Avusturya merkezli sivil toplum kuruluşu Klimadashboard'un Alman Meteoroloji Dairesi (DWD) hava tahminleri ile Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nin (JRC) 2025 nüfus projeksiyonlarını baz alarak yaptığı analize göre, Avrupa'da Türkiye hariç toplamda 381 milyon kişi 30 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklara maruz kalacak. DSÖ, aşırı sıcakların yol açtığı sağlık tehditlerine karşı hazırlık, önleme çalışmaları ve sağlık sistemlerinin müdahale kapasitesini güçlendirmeye odaklanarak üye ülkeler ve ortaklarıyla birlikte çalıştığını aktardı. Genel Direktör, Avrupa ülkelerine iklim değişikliğine karşı sağlığın korunması kapsamında sıcaklıkla mücadele eylem planlarını hayata geçirme çağrısında bulundu.
