Mutfaklarımızın vazgeçilmez baharatlarından sumak, sadece lezzetiyle değil sağlık üzerindeki olumlu etkileriyle de ön plana çıkıyor. Antep fıstığı ailesine mensup olan bu bitki, yüksek rakımlı bölgelerde yetişiyor ve kendine özgü ekşi tadıyla biliniyor. Sumağın kanserden korumadan cilt bakımına kadar pek çok faydası bulunuyor.
Sumak Nedir ve Nasıl Elde Edilir?
Sumak, Antep fıstığı ailesine dahil olan bir bitkidir. Baharat olarak kullanılan kısmı, bitkinin kırmızı renkli çekirdek yapısındaki çiçeklerinin öğütülmesiyle elde edilir. Yüksekliği 3 metreye kadar ulaşabilen çalı formundaki bitki, başta Anadolu'nun Akdeniz'e yakın bölgeleri olmak üzere Ortadoğu ve İran'da yetişir. Yüksek rakımlı toprakları seven sumak, yaylaların seyrek ormanlık alanlarında bulunur ve yükseklik arttıkça lezzeti de artar.
Sonbaharda yaprakları kırmızıya dönen bitkinin çiçekleri, sert ve konik kırmızı meyvelere dönüştüğünde hasat edilir. Meyveler tam olgunlaşmadan toplanır ve güneşte kurutulur. Tane ya da öğütülerek toz halinde kullanılabilir; çoğunlukla toz formu tercih edilir.
Sumağın Sağlığa Faydaları
Sumak, yüksek miktarda C vitamini ve antioksidan içerir. Bu özellikleri sayesinde kansere karşı koruyucu etki gösterir. Sindirim sistemini düzenler, hazımsızlığı giderir ve mide problemlerini iyileştirir. Diş eti bakımında etkili olan sumak, antibakteriyel içeriği sayesinde ağız yaralarına iyi gelir ve boğaz ağrılarını hafifletir. Ateş düşürücü özelliği de bulunur.
Ayrıca sumağın kanamaları durdurma, idrar kaçırma sorunlarına iyi gelme, kan şekerini dengeleme ve iştah açma gibi faydaları da vardır. Cilde uygulandığında sivilce ve sivilce lekelerine karşı etkili olup, cilde taze ve parlak bir görünüm kazandırır.
Sumak Ekşisi Nasıl Yapılır?
Sumak ekşisi, sumağın sıvı halidir. Evde yapmak için sumak, su ve biraz sabır yeterlidir. Sumak bir kaba konur, üzerini örtecek kadar su eklenir ve bekletilir. Sumağın renk ve aromasının suya geçmesi sağlanır. Bu sular süzülür, taze sular eklenir. Toplanan sular tülbentle kapatılarak güneşte bekletilir ve koyulaştırılır. Bir gün güneşte bekleyen sumaklı su, kaynatılarak son kıvamını alır. Sumak ekşisi, zengin Omega 3 içeriğiyle kalp ve beyin sağlığını korur.
Sumaklı Soğan Salatası Tarifi
Malzemeler:
- 2 adet kuru soğan
- 5-7 dal maydanoz
- 1,5 yemek kaşığı sumak
- 1 adet limonun suyu
- Yarım çay kaşığı zeytinyağı
- 1 çay kaşığı tuz (ovmak için ekstra)
Yapılışı:
- Soğanlar ince piyazlık doğranır.
- Maydanoz yıkanır ve ince ince kıyılır.
- Piyazlık doğranan soğana tuz eklenerek yoğurulur.
- Soğanlar soğuk su altında yıkanır.
- Bir kapta tuz, limon suyu, sumak ve zeytinyağı karıştırılır.
- Süzülen soğanların üzerine eklenerek harmanlanır.
- Maydanoz eklenerek servis edilir.
