Zeytinyağında kalite göstergesi olarak öne çıkan polifenol değerleri üzerinden büyük bir tüketici aldatmacası yaşanıyor. 'Coğrafi işaret' güvencesi altında faaliyet gösteren bazı üreticiler, etiketlerde vaat ettikleri yüksek polifenol oranlarına ulaşamayan ürünleri piyasaya sürüyor. Bu durum, hem toplum sağlığını tehdit ediyor hem de sektöre olan güveni sarsıyor.
Garandere Markasının İddialı Vaatleri ve Acı Gerçek
Skandalın somut bir örneği, Milas coğrafi işaretli bölgede üretim yapan GARANDERE markasında patlak verdi. Firma, 'Heraklia Premium Series' adı altında pazarladığı ve yarım litresini 2.980 TL'den satışa sunduğu 'Soğuk Sıkım Natürel Sızma Zeytinyağı' için 933 mg/kg polifenol oranı vaat etti. Ürünü, 'Ultra Yüksek Polifenollü' etiketiyle piyasadaki rakiplerinden üstün olduğu iddiasıyla tanıttı.
Ancak, Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı laboratuvarlarda yapılan analizler, bu iddianın gerçeği yansıtmadığını çarpıcı bir şekilde gözler önüne serdi. 'GARANDERE 933 Ultra Yüksek Polifenollü' olarak etiketlenen ürünün gerçek polifenol değeri, sadece 251.76 mg/kg olarak tespit edildi. Bu, firmanın vaat ettiği değerin neredeyse dörtte birine bile ulaşamadığını gösteriyor.
Firma Yetkilisinin Çelişkili Açıklamaları
Konuyla ilgili görüşüne başvurulan firma sahibi Cenk Altunbaş, ilk etapta analizlerini Aydın'daki bir laboratuvara gönderdiklerini ve oradan 933 değerinin çıktığını savundu. Ancak, 'Her üründe bu kaliteyi yakalayabiliyor musunuz?' sorusuna verdiği yanıt, durumun vahametini ortaya koydu: 'Hayır, bunlar sınırlı olduğu için çok az çıkan ürünler. Diğerleri daha düşük oranlarda' ifadesini kullandı.
Altunbaş, polifenol değerlerinde depolama koşullarına rağmen maksimum 50-60 puanlık bir düşüş olabileceğini iddia etti. Fakat, Bakanlık analizleriyle belgelenen 650 puana yakın düşüş, bu savunmayı da geçersiz kıldı. İlk baştaki 'kaliteyi her üründe yakalayamıyoruz' itirafı, sonrasında yaşanan inkara dönüştü.
Coğrafi İşaret Maskesi ve Denetimler
Skandal, bir başka önemli sorunu daha gündeme taşıdı: Coğrafi işaretin kötüye kullanımı. Milas'ta coğrafi işaret alınmadan önce 10'u geçmeyen zeytinyağı markası sayısı, işaretin gelmesiyle birlikte 60'ı aştı. 'Coğrafi işaret' adeta bazı firmalar için bir kalkan işlevi görürken, 'doğanın altın iksiri' gibi cezbedici ifadelerle tüketici aldatılabiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı ekipleri, 81 ilde yürüttüğü denetimlerde en fazla hileye bal ve zeytinyağı ürünlerinde rastladı. Türk Gıda Kodeksi kurallarına göre, bir gıdanın sahip olmadığı özelliklere atıfta bulunmak veya besin değerlerini olduğundan farklı göstermek 'yanıltıcı' kabul ediliyor ve cezai yaptırım gerektiriyor.
13 Ocak 2026 tarihinde gündeme gelen bu olay, Bakanlığın belgelediği 'polifenol oyunu' karşısında nasıl bir yaptırım uygulayacağı sorusunu da beraberinde getirdi. Tüketiciler, özellikle premium fiyatlı ürün alırken, iddia edilen besin değerlerine dair bağımsız analiz raporlarını talep etme konusunda daha hassas olmalı.
