ABD ile İran arasında yeniden tırmanan savaşta gerilim her geçen gün daha da tehlikeli bir boyuta ulaşıyor. The New York Times, iki tarafın artık 'uyanış anı' olarak nitelendirilen kritik bir dönemece geldiğini yazarken, uzmanlar müzakerelere hızla dönülmemesi halinde savaşın tarafların dahi kontrol edemeyeceği ölçüde büyüyebileceği uyarısında bulundu.
Askeri Hedeflerin Ötesine Geçildi
Gazeteye göre son bir haftada ateşkesi fiilen sona erdiren saldırılar yalnızca askeri hedeflerle sınırlı kalmadı. ABD ve İran'ın altyapıyı hedef alan karşılıklı saldırıları, çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme riskini artırdı. The New York Times'ın analizine göre son günlerde iki taraf da su arıtma tesisleri gibi sivil altyapıları hedef almaya başladı.
ABD'nin İran'ın güneyindeki yolları ve kritik altyapıyı yoğun şekilde bombaladığı, bunun olası bir kara harekatının hazırlığı olabileceğine yönelik endişeleri artırdığı belirtildi. İran ise Ürdün'deki ABD güçlerine düzenlediği saldırılarda iki Amerikan askerinin ölümüne, çok sayıda askerin de yaralanmasına neden oldu. Uzmanlar bunun, savaşın siyasi ve insani maliyetini Washington açısından da artırdığı görüşünde.
'Artık Diplomasiye Dönülmeli' Uyarısı
Avrupa Dış İlişkiler Konseyi İran Uzmanı Ellie Geranmayeh, iki tarafın da kritik bir dönüm noktasında olduğunu belirterek, 'Diplomatik çıkış yolunun değerlendirilmemesi halinde çatışma yönetilemez bir savaşa dönüşebilir' dedi. Analizde, saldırıların kapsamı genişledikçe savaşın coğrafi alanının da büyüdüğü ve bunun Körfez ülkelerini doğrudan etkileyebilecek yeni bir sürecin kapısını aralayabileceği ifade edildi.
CNN'in analizinde de savaşın artık 'karşılıklı misilleme' aşamasını geride bırakarak tam ölçekli bir çatışmaya yaklaşmaya başladığı değerlendirmesi yapıldı. Haberde İran'ın hedef listesini yedi ülkeye kadar genişlettiği, Körfez'deki limanlar ile kritik enerji altyapısının da potansiyel hedefler arasında gösterildiği aktarıldı.
Çatışma Bölgeye Yayılabilir
Analize göre Kuveyt'te su arıtma tesisi ve petrol rafinerisi saldırılardan zarar görürken, Ürdün de son günlerde yoğun füze saldırılarıyla karşı karşıya kaldı. CNN'e konuşan uzmanlar, çatışmanın artık tarafların kontrolünden çıkabilecek bir noktaya yaklaştığını ve Körfez ülkelerinin de doğrudan savaşın içine çekilebileceğini değerlendirdi.
Hürmüz Boğazı Savaşın Merkezinde
Hem The New York Times hem de CNN, savaşın merkezinde Hürmüz Boğazı'nın bulunduğuna dikkat çekti. Analizlere göre İran, boğaz üzerindeki baskıyı elindeki en önemli stratejik koz olarak görüyor. Uzmanlar, Tahran'ın gerekirse Yemen'deki Husiler aracılığıyla Babül Mendeb Boğazı'nı da hedef alabileceğini, bunun ise küresel enerji ticareti üzerinde çok daha ağır sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. CNN, Hürmüz'deki gerilimin sürmesi halinde petrol fiyatlarının yeniden sert şekilde yükselebileceği ve bunun dünya ekonomisinde yeni bir dalgalanmaya yol açabileceği değerlendirmesine yer verdi.
Trump'ın Seçenekleri Daralıyor
The New York Times'a göre Washington yönetimi önümüzdeki haftalarda İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kapasitesini zayıflatmaya çalışacak ancak uzmanlar bunun tek başına sonuç vermesinin zor olduğu görüşünde. Analizde, ABD'nin İran'ın güneyine yönelik olası bir kara harekatı ihtimalinin de değerlendirildiği ancak bunun hem askeri hem de siyasi açıdan son derece yüksek risk taşıdığı ifade edildi. CNN de kara operasyonunun aşırı sıcak hava koşulları, İran ordusunun hazırlıkları ve olası yüksek kayıplar nedeniyle Washington açısından tarihi ölçekte riskli olabileceğini aktardı.
'Daha Kötü Olabilir' Uyarısı
Hem The New York Times hem de CNN'e konuşan uzmanlar, tarafların askeri baskıyı artırmaya devam etmesi halinde en büyük riskin yanlış hesaplama olacağı görüşünde birleşiyor. Analistlere göre önümüzdeki günlerde atılacak her yeni adım, diplomasi kapısını yeniden aralayabileceği gibi, çatışmayı çok daha geniş çaplı bölgesel bir savaşa da dönüştürebilir. Uzmanların ortak değerlendirmesi ise dikkat çekici: İşler düzelmeden önce daha da kötüleşebilir.
