ABD ve İran, son haftalarda artan karşılıklı saldırıları durdurma konusunda prensipte anlaşmaya vardı. İki ülke arasındaki gerilimi azaltmayı hedefleyen bu anlaşma, Katar'da yapılacak bir toplantı ile resmiyet kazanacak.
Anlaşmanın detayları
Anlaşma kapsamında, ABD ve İran birbirlerine yönelik askeri saldırıları durduracak. Bu, özellikle Yemen'deki Husiler ve Irak'taki milis gruplar üzerinden yürütülen vekalet savaşlarını da kapsıyor. İran'ın bölgedeki nüfuzunu sınırlamayı amaçlayan ABD, karşılığında İran'a yönelik bazı yaptırımların hafifletilmesini kabul edebilir. Ancak henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Katar'ın arabuluculuk rolü
Katar, ABD ve İran arasındaki bu kritik görüşmelere ev sahipliği yapacak. Katar Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Katar, iki ülke arasındaki diyaloğu kolaylaştırmaktan memnuniyet duyuyor" denildi. Katar, daha önce de Afganistan barış süreci ve ABD-Taliban müzakerelerinde arabuluculuk yapmıştı.
Bölgesel etkiler
Uzmanlara göre, bu anlaşma Ortadoğu'da geniş yankı uyandıracak. Yemen'deki savaşın sona ermesi ve Irak'taki istikrarsızlığın azalması bekleniyor. Ayrıca, İran'ın nükleer programı konusundaki müzakerelere de olumlu yansıyabileceği belirtiliyor. Ancak İsrail ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin anlaşmaya temkinli yaklaştığı ifade ediliyor.
Geçmişteki girişimler
ABD ve İran arasında daha önce de benzer girişimler olmuştu. 2015'te imzalanan nükleer anlaşma (JCPOA), ABD'nin 2018'de tek taraflı olarak çekilmesiyle rafa kalkmıştı. Ardından artan gerilim, 2020'de ABD'nin İranlı General Kasım Süleymani'yi öldürmesiyle zirveye ulaşmıştı. Son anlaşma, bu gerilimi düşürme çabalarının bir parçası olarak görülüyor.
Resmi açıklamalar bekleniyor
Anlaşmanın resmi duyurusu, Katar'daki toplantının ardından yapılması bekleniyor. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "Müzakereler olumlu ilerliyor" derken, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü de "Anlaşmaya varmak için kararlıyız" ifadelerini kullandı. Toplantının tarihi henüz netleşmedi.
