Yeni tebliğ ile embriyo üretiminde standartlar belirlendi
Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan Embriyo Üretimine Dair Tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğ, manda dahil damızlık sığır, koyun, keçi, kedi ve köpeklerden embriyo üretimi ile üretilen embriyoların transferi, depolanması, piyasaya arzı ve izlenebilirliğine ilişkin usul ve esasları kapsıyor.
Sığır ve diğer türler için farklı üretim merkezleri
Tebliğe göre, sığır cinsi donör hayvanlardan embriyo üretimi, embriyo üretim merkezleri, üretim ve satış işletmeleri ile üretim işletmelerinde yapılabilecek. Koyun, keçi ile kedi ve köpek türü hayvanlardan embriyo üretimi ise yalnızca embriyo üretim merkezlerinde gerçekleştirilebilecek. Bu düzenleme ile farklı türler için üretim koşulları netleştirilmiş oldu.
Donör hayvanlar için kayıt ve tanımlama zorunluluğu
Hayvanların tanımlanması, tescili ve izlenmesine ilişkin mevzuata uygun tanımlama araçları bulunmayan ve Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı olmayan donör hayvanlardan embriyo üretimi yapılmayacak. Embriyo üretim merkezleri ile üretim ve satış işletmeleri, üretimin yapıldığı yerdeki hayvanlara transfer ve/veya piyasaya arz etmek üzere embriyo üretiminde bulunabilecek. Donör hayvanlar için üretim izni alınması zorunlu olup, aksi durumda üretime izin verilmeyecek.
Sağlık testleri ve laboratuvar şartları
Tebliğ kapsamındaki sağlık testleri, Veteriner Teşhis ve Analiz Laboratuvarları Yönetmeliği kapsamında onay verilen laboratuvarlarda ve Bakanlık tarafından belirlenen test metotlarına göre yaptırılacak. Bakanlıkça onay verilen laboratuvarlar, alınacak numuneler ile test metotları Hayvancılık Genel Müdürlüğü internet sitesinde yayınlanacak. Mezbahalarda kesilen hayvanlar oosit/embriyo donörü olarak kullanılmayacak.
Dışarıdan hizmet alımında sözleşme şartı
Embriyo üretimi için dışarıdan hizmet alınması durumunda üretim yapan ve yaptıran taraflar arasındaki sorumlulukların belirtildiği sözleşme hazırlanarak üretimden önce tarım ve orman il müdürlüğüne bildirilecek. Bu düzenleme ile taraflar arasındaki yükümlülüklerin netleştirilmesi ve denetimin kolaylaştırılması hedefleniyor.
Etçi ırk donör adaylarında verim özelliği aranmayacak
Embriyo üretim işletmelerindeki sığır cinsi donör hayvanlar için, belirtilen şartların sağlanması halinde rutin sağlık testleri dışında ilave sağlık şartı aranmayacak. Yerli ırk donör adayları ile ithal orijinli olanlar dahil etçi ırk donör adaylarında verim özelliğine bakılmayacak. Bu durum, etçi ırkların embriyo üretiminde daha esnek bir uygulama sağlıyor.
Kedi ve köpekler için özel şartlar
Donör adayı kedi ve köpeklerin mikroçipinin takılmış olması, pasaportunun bulunması ve Bakanlık PETVET veri tabanına kaydedilmesi, fenotipik olarak ırk özelliklerini taşıyan saf ırk olması gerekecek. Üretim merkezleri tarafından, donör adayı hayvanlara üretim izni almak için il müdürlüğüne başvuru yapılacak. İl müdürlüğü tarafından başvuru dosyası incelenecek ve uygun bulunması durumunda Bakanlığa gönderilecek.
Embriyoların depolanması ve bekleme süresi
Embriyolar, kontaminasyon riskinin bulunmadığı kilitli depolama yerinde, hijyenik koşullarda, içi sıvı azot dolu tanklar içinde saklanacak. Üretimi tamamlanarak dondurulan embriyolar, üretim tarihinden itibaren depolama odasında en az 30 gün bekletilecek. Bekleme süresi sonunda donör hayvanlarda belirtilen sağlık şartlarının sağlanması durumunda taşıyıcı analara transferine veya piyasaya arzına izin verilecek. Bu süre, embriyoların sağlık kontrollerinin tamamlanması için gerekli görülüyor.
